Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Log inSign up
Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Blog
Job Board
Q3AS

© 2026 Aqora Quantum S.A.S.

TermsPrivacyLegal Notice

Kuantum Bilişim Teknolojileri için Verimli Foton Çifti Üretimi

Furkan Ağlarcı

Published Jan 1, 2024• 0 citations
OpenAlex

Abstract

Bu tez, dört dalga karışım (FWM) süreci yoluyla görünür dalga boylarında foton çiftleri üretmek için kullanılan dalga kılavuzu ve halka rezonatörün tasarım parametreler- ine odaklanmaktadır. Tezin amacı, görünür dalga boylarında foton çiftleri üretmektir ve bu fotonları algılamak için görünür dalga boyunda çalışan fotodedektörler kullanılmak- tadır. Bu dedektörler, telekomünikasyon muadillerine kıyasla daha iyi foton algılama ar- alıgı, daha düşük karanlık sayım ve hızlı tepki süresi sunmaktadır. Ayrıca, görünür dalga boyundaki fotonlar serbest uzay iletişiminde daha etkilidir. Foton çift üretimi için Si3N4 dalga kılavuzu veya SiO2 tabakası üzerindeki halka rezonatör gibi bir fotonik platform tercih edilmektedir. Bu platformlar, CMOS teknolo- jilerini kullanma ve oda sıcaklıgında çalışma gibi avantajlar sağlar. Si3N4 malzemesinin tercih edilme nedeni, iki foton emilim sürecinden kaçınmaktır. Si bazlı kaynaklar, bant enerjileri nedeniyle iki foton emilim süreci sergilerken, Si3N4 kullanımı bu sorunu ortadan kaldırır. Tezde, dalga kılavuzunun boyutları faz uyumu koşulunu sağlamak amacıyla tasar- lanmış ve dispersiyon özellikleri incelenmiştir. Belirlenen boyutlara göre tasarlanan halka rezonatör, spektral özellikleri açısından verimli foton çift üretimi için analiz edilmiştir.

Related papers

Altıgen Bor Nitrür Kusur Merkezlerinden Elde Edilen Tek-fotonlar ile Kuantum Kriptoloji

Kıvanç Uyanık, Görkem Mutlu, Özgür Çakır +1 more

Kuantum anahtar dağıtımı (KAD) kuantum mekaniğinin temel yasalarına dayalı güvenli bilgi teknolojileri kapsamında önerilmiş birçok uygulama arasında pratik kullanıma en yakın olanıdır. KAD iki kullanıcı arasında güvenli bilgi paylaşımı için kullanılan anahtarın üretilmesini ve dağıtılmasını sağlar. KAD sistemlerinin çalışma prensibinin ve sağladığı güvenliğin temelinde anahtarın tek fotonlar üzerinden kullanıcılar arasında dağıtılması vardır. Bu sebeple, verimli tek foton kaynakları KAD sistemleri için kritik öneme sahiptir. Literatürde farklı tek-foton kaynakları ile KAD gösterimleri mevcuttur ancak elde edilen anahtar üretim oranları ve güvenlik seviyeleri tek-foton kaynaklarının performanslarından kaynaklanan sebeplerle istenilen değerlere ulaşamamıştır. Bu sebeple, özellikle oda sıcaklığında ışıyan verimli tek-foton kaynaklarına yönelik araştırmalar yoğun bir şekilde devam etmektedir. Bu projede alternatif olarak son zamanlarda popüler olan altigen bor nitrür (hBN) içerisindeki kusur merkezleri KAD için tek-foton kaynağı olarak çalışıldı. HBN bilinen diğer iki boyutlu malzemelerden farklı olarak sahip olduğu geniş bant aralığı sayesinde (~5.5 eV) farklı enerji değerlerine sahip kusur merkezleri barındırır. Böylece, mor-ötesinden görünür bölgeye kadar olan geniş bir spektrumda tek-foton ışıması elde edilebilir. Ayrıca, hBN kusur merkezlerinden elde edilen tek-foton ışımasını 800 K gibi çok yüksek sıcaklıklarda da gözlemlemek mümkündür. Bütün bu özellikleri nedeniyle hBN malzemesinin kuantum bilgi teknolojileri, metroloji ve sensör teknolojileri gibi farklı alanlarda ve farklı ortam koşullarında kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu proje kapsamında hBN içerisindeki kusur merkezlerinden elde edilen sıfır-fonon çizgisi (ZPL) ışımasının kuantum optik özelliklerinin incelendi ve bu yapılar ile ilk defa B92 protokolüne dayalı açık-hava KAD gösterimi yapıldı.

•Jan 1, 2021•0 citations

Açık-hava Uzak Mesafe Kuantum Anahtar Dağıtım Sistemi Geliştirilmesi

Ömer S. Tapşın

Kuantum Anahtar Dağıtımı (KAD), kuantum mekaniğine dayalı prensipleri kullanarak güvenli haberleşme sağlamak amacıyla kullanılan gelişmiş bir yöntemdir. Geleneksel şifreleme yöntemlerinin hesaplama karmaşıklığına dayanmasına karşın, KAD sistemleri birbirlerinden uzak taraflar arasında kriptografik anahtarlar oluşturmak amacıyla kullanmaktadır. KAD sistemleri, tek-foton seviyesinde foton kaynakları tarafından üretilen uçan-kubit durumlarının polarizasyon, faz, yörüngesel açısal momentum vb. gibi fiziksel serbestlik derecelerinin kuantum bilgi işlemesi amacıyla kullanmaktadır. Güvenli iletişim için kullanılan kuantum ışık kaynakları çeşitli yöntemler ile elde edilmektedir. İdeal olarak deterministik olaylarla üretilen tek-foton durumlarının yanı sıra, foton-çifti ve zayıf-tutarlı durumlar gibi nedensel olmayan yöntemler çeşitli senaryolar özelinde öne çıkmaktadır. Bu bağlamda KAD protokollerinin yanında iletişim kanalları (optik fiber, açık-hava ve sualtı) dikkate alındığında, kuantum ışık kaynakları KAD uygulamaları içerisinde farklı avantajlar ve dezavantajlar sunmaktadır. Bu bağlamda, KAD uygulamalarının verimliliği, menzili ve güvenliği, KAD protokolü ve kuantum ışık kaynaklarının seçimi kapsamında belirleyici olmaktadır. Bu tezin kapsamında, zayıf-tutarlı durumlar kullanarak çeşitli mesafelerde ve anahtarlama oranlarında açık-hava dik-olmayan kuantum durumlarının polarizasyon kodlamasına dayanan B92 protokolü gerçekleştirilmiştir.

•Jan 1, 2024•0 citations

Foton Neden Dağılmaz? Işığın Doğasına Dair Dört Akıl Deneyi

İsmail Şen

Foton Neden Dağılmaz? Işığın Doğasına Dair Dört Akıl Deneyi Giriş Bir el feneri düşünün. Sıradan bir el feneri değil, uzayın derinliklerinde asılı duran, içi ayna gibi parlayan devasa çanak şeklinde bir yapı. Bu fenerin sıradan ampulünü söküp atıyoruz. Onun yerine, tam odak noktasına çok özel bir düzenek kuruyoruz: Işık hızıyla aynı tempoda patlayan, her patlamada atomlarına ayrışan binlerce küçük enerji paketi. Bu paketler, zincirleme bir reaksiyonla tam olarak ışık hızı frekansında, birbiri ardına infilak ettiriliyor. Bu düşünce deneyi, bizi ışığın doğasına dair temel bir sorgulamaya götürecek. Işık nedir? Dalga mıdır, parçacık mıdır? Yoksa bu iki kavramın da ötesinde bir şey midir? Ve asıl mesele şu: Klasik açıklamaların her biri neden bir noktada çöküyor? — — — Birinci Akıl Deneyi: Kaosun İçinde Düzen Aramak Atomik Patlamalar ve Kaos Hayal ettiğimiz bu dev el fenerinde, saniyeler içinde yüz binlerce ardışık patlama gerçekleşiyor. Her patlamayla atomlarına ayrışan enerji paketleri, çanağın pürüzsüz yüzeyine korkunç bir hızla çarpıyor. Tam bu noktada sistem bir kaosa sürükleniyor. Çanaktan seken atomlar, yeni patlamayla gelen taze atomlarla kafa kafaya çarpışıyor. Tam enerji sönümlenecekken, arkadan gelen hızlı atomlar yavaşlayanlara çarparak onları tekrar ileri itiyor. Çanağın yanlarından seken atomlar ise karşı tarafa ya da doğrudan uzay boşluğuna doğru kontrolsüzce saçılmaya çalışıyor. Bu koşullar altında geometrik bir odaklanma değil, saf kaos vardır. Büyük Paradoks: Foton Neden Dağılmaz? Şimdi o dev el fenerine orijinal ampulünü geri takıp gücü açalım. Işık, az önceki atomik kaosun aksine, muazzam bir disiplinle odaklanıyor, belirli bir mesafe boyunca sütun gibi ilerliyor ve ancak çok uzaklarda dağılmaya başlıyor. Peki, ne oldu da ışık, o atomlar gibi birbirine çarpıp darmadağın olmadı? Burada hayati bir noktayı fark ediyoruz: Fotonlar kendi aralarında etkileşimsizdir. Atomlar gibi çarpışıp birbirlerinin yolunu kesmezler. Işık demetleri birbirinin içinden sanki diğerleri yokmuş gibi geçer gider. Bu gözlem bizi ikinci deneye götürüyor. — — — İkinci Akıl Deneyi: Sihirli Etkileşimsiz Atomlar Aynı devasa düzeneği, aynı pürüzsüz çanağı ve aynı atomik patlama mekanizmasını tekrar kuralım. Ancak bu sefer bir fizik sihri yapıyoruz: Atomları kendi aralarında tamamen etkileşimsiz hale getiriyoruz. Parçacık Yanılgısı Atomlar artık birbiriyle etkileşmiyor. Ancak karşımıza aşılması imkânsız bir engel çıkıyor: Yüzeyle temas. Çanağın odak noktasına en yakın olan ve dik açıyla çarpan atomlar, tek bir yansımayla kurtulmak yerine, çanağın derinliklerinde binlerce kez sekmeye başlıyor. Bir atom yüzeye ne kadar çok temas ederse, çıkış açısı o denli sapıyor ve darmadağın oluyor. Parçacık mantığıyla odaklanmış bir sütun oluşturmak fiziksel olarak imkânsızdır. Dalga Yanılgısı Şimdi de ışığın dalga modelini düşünelim. Suya atılan bir taşın oluşturduğu halkaları gözünüzün önüne getirin. Çanak bu dalgayı yakalar ve bir odak noktasına toplar. Fakat dalga mekaniğinin değişmez bir kuralı vardır: Dalga o odak noktasından geçer geçmez, tekrar dairesel halkalar halinde her yöne yayılmaya başlar. Odaktan sonra düz bir hat üzerinde ilerleyemez. Büyük Çelişki İşte çelişki tam burada ortaya çıkar. Eğer ışık sadece bir parçacık olsaydı, yüzeyle girdiği sayısız temas sonucu kaosa sürüklenip dağılmalıydı. Eğer ışık sadece bir dalga olsaydı, çanağın odağından çıktıktan sonra her yöne saçılarak sönümlenmeliydi. Ama ışık bunların hiçbirini yapmıyor. Çanaktan çıktıktan sonra belirli bir mesafe boyunca sanki görünmez bir ray üzerindeymiş gibi, dağılmadan ve sapmadan yoluna devam ediyor. Bu, ne parçacık ne de dalga modeliyle tam olarak açıklanamayan bir davranıştır. Peki o zaman ne sorulmalı? — — — Üçüncü Akıl Deneyi: Gözlemci Paradoksu Deneyin bıraktığı soru şudur: Eğer ışık ne tam parçacık ne tam dalga ise, biz neyi gözlemliyoruz? Ve daha da önemlisi: Gözlem, gözlemlenen şeyi değiştirir mi? Kuantum Anlatısı ve Bir Uyarı Kuantum mekaniğinin popüler yorumu şunu söyler: Gözlem yapılana kadar parçacık bir olasılık bulutu halindedir, gözlem yapıldığında bu bulut çöker ve parçacık belirli bir yerde belirir. Buradan sıklıkla şu sonuç çıkarılır: Gözlemcinin bilinci gerçekliği yaratıyor. Ama burada kritik bir soru sormak gerekir: Gözlemci kim ya da nedir? Gözlem eyleminde gerçekten neler oluyor? Gözlemci Aslında Bir Etkileşimdir Bir elektronu "görmek" için ne yaparız? Üzerine foton göndeririz. Ya da radyo dalgası kullanırız. Ölçüm aracının gönderdiği foton, hedef parçacıkla fiziksel olarak etkileşime girer. Yani "gözlem" dediğimiz şey, aslında bir fotonun ya da bir dalga boyunun hedefle kurduğu somut bir fiziksel temas olayıdır. Dalga fonksiyonunu çökerten şey, gözlemcinin bilinci değildir. Gözlemci ile olan fiziksel etkileşimdir. Mistik yorumun gereksizdir; olan şey mekaniktir. Laboratuvar Kanıtı: 1990'larda Nobel ödüllü fizikçi Serge Haroche'un yaptığı deneylerde, bir fotonun hiçbir insan gözlemcisi olmadan, yalnızca mikrodalga boşluğuyla fiziksel temas kurarak kuantum özelliğini kaybettiği gösterildi. Dekogerans teorisi olarak bilinen bu bulgu, "gözlem için bilinç şart değildir, fiziksel temas yeterlidir" önermesini laboratuvar ortamında doğrular. (Zurek, Reviews of Modern Physics, 2003) Işığın Aradalığının Fotoğrafı 2015 yılında İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü'nde (EPFL) gerçekleştirilen bir deneyde, bilim insanları ışığın bu "aradalık" halini ilk kez doğrudan görüntüledi. Bir nano-tel üzerine hapsedilen fotonlar elektronlarla vuruldu; ışığın aynı anda hem duran dalga hem de ayrık enerji paketleri olarak davrandığı tek bir karede fotoğraflandı. Önemi: Bu deney, "ne tam dalga ne tam parçacık" önermesini felsefi bir sezgiden çıkarıp gözlemlenebilir bir fiziksel gerçeğe dönüştürüyor. Görüntüyü oluşturan şeyin elektronun fotonla mekanik teması olduğu gerçeği ise "gözlemci bir etkileşimdir" tezini doğrudan destekliyor. Fotonun Kendi Kendine Etkileşimi Bu durumda şu soru ortaya çıkar: Peki ya hiç gözlemci yoksa? Foton kendi başına, uygun bir geometrik ortamda ne yapar? Çanakta olan şey tam da budur: foton dalgaları yüzeyde birbirleriyle etkileşir. Gözlemci olmasa da, geometri uygunsa, foton kendisiyle etkileşebilir. Bu etkileşim dalga fonksiyonunu baskılar ve odaklanmayı zorunlu kılar. Geometri yeterlidir; bir bilinç şart değildir. — — — Dördüncü Akıl Deneyi: SDFT ile Yeniden Şimdi aynı deneyi farklı bir teorik çerçeveden, SDFT (Şen'in Baskın Akış Teorisi) perspektifinden yeniden kuralım. SDFT'ye Göre Foton SDFT'ye göre foton bir dalgadır. Foton dalgaları yansıtıcı yüzeye çarptığında, yansıyan foton kendisiyle etkileşime girer. Bu etkileşim dalga fonksiyonunu baskılar ve dalgayı toparlar. Klasik kuantum literatürü bu durumu "dalga fonksiyonunun çöküşü, parçacık formu" olarak tanımlar. SDFT ise bunu farklı şekilde açıklar: olan şey baskılanmış dalgadır, çökmüş değil; toparlanmış. Baskılanmanın Süresi ve Yoğunluk Foton çanaktan çıktığında baskılanmış haldedir: toparlanmış, parçacık benzeri davranıyor. Bu hal bir süre korunur. Merkezdeki foton yoğunluğu yüksekse, fotonlar arası etkileşim güçlü kalır ve baskılanma devam eder. Dış katmanlardaki fotonlar önce dalga doğasına dönüşüp ayrılmaya başlar; bu ayrılma içe doğru kademeli ilerler. Hacim genişledikçe yoğunluk düşer, etkileşim zayıflar, baskılanma çözülür. Işın demeti bu yüzden koni gibi davranır: merkezde yoğun ve baskılı, dışarıya doğru kademeli olarak dalga doğasına dönen bir yapı. Dağılma ani değil, içten dışa açılan bir süreçtir. Laboratuvar Uyumu: Bessel ve Airy demetleri üzerine yapılan deneylerde, bu özel geometrik yapıdaki ışık demetlerinin yollarına çıkan engelden sonra kendi formlarına geri döndüğü gözlemlendi (self-healing). Dış halkalardan gelen dalga yapısının merkezi sürekli beslemesi, SDFT'nin "merkezdeki yoğunluk baskılanmayı korur, dış katmanlar önce çözülür" mekanizmasıyla uyumludur. (Siviloglou ve ark., Science, 2007) Fotonlar Etkileşebilir mi? Klasik fizikte "fotonlar birbiriyle etkileşmez" kuralı uzun süre geçerli sayıldı. Ancak 2013 ve 2018 yıllarında MIT ve Harvard Üniversitesi'nden bir ekip (Mikhail Lukin ve Vladan Vuletic önderliğinde), fotonları aşırı soğutulmuş rubidyum gazı içinden geçirdi. Fotonların birbirini itmek yerine ikili ve üçlü paketler oluşturduğu, adeta kütle kazanmış gibi birlikte hareket ettiği gözlemlendi. SDFT Bağlantısı: Bu, fotonların uygun bir ortamda birbirlerinin davranışını etkileyebildiğinin doğrudan kanıtıdır. Işık demetinin sütun gibi ilerlemesi, bu içsel etkileşimin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. (Nature, 2013; Science, 2018) Gözlemci Paradoksunun Çözümü O halde dalga fonksiyonunu çökerten, gözlemcinin varlığı değildir. Gözlemci ile olan etkileşimdir. Bu etkileşim, gözlemcinin gönderdiği fotondur ya da kullandığı radyo dalgasıdır. Foton, gözlemci olmasa dahi, uygun geometrik koşulda kendisiyle etkileşip dalga fonksiyonunu baskılayabilir. Yeter ki geometrik ortam uygun olsun. Ne bir olasılık bulutu vardır, ne gözlemcinin bilinci bir şeyi değiştirir. — — — Sonuç Bu dört akıl deneyi boyunca yaptığımız şey şudur: Atomları etkileşimli ve etkileşimsiz kılarak, dalga ve parçacık modellerini sınayarak, gözlemciyi devreye sokup çıkararak, ışığın doğasına dair her klasik açıklamanın bir noktada yetersiz kaldığını gösterdik. Her model bir şeyi açıklıyor, ama bir başka şeyi dışarıda bırakıyor. Parçacık modeli yüzey temasını açıklayamıyor. Dalga modeli odaktan sonraki düzeni açıklayamıyor. Bilinç-merkezli kuantum yorumu ise ölçüm eyleminin fiziksel içeriğini göz ardı ediyor. SDFT bu boşluğu mekanizma ile kapatır: foton dalgadır, etkileşim onu toparlar, geometri yeterlidir. Gözlemci bir bilinç değil, bir etkileşimdir. Bu önerme artık yalnızca bir düşünce deneyi değil; modern laboratuvar bulgularıyla uyumlu bir mekanik açıklamadır. Belki de ışık, tıpkı sorduğumuz sorular gibi, aradadır. Ne burada, ne orada. Hem burada, hem orada. Ve bu "aradalık", kaçınılması gereken bir muğlaklık değil, mekani

•Mar 21, 2026•0 citations

Altıgen Bor Nitrür'deki Tek Foton Yayıcıların Polarizasyon Dinamikleri ve Kuantum Anahtar Dağıtımındaki Uygulamaları

Çağlar Samaner

Kuantum teknolojilerinin ilerlemesi, yüksek performanslı katı-hal tek foton kaynaklarının geliştirilmesine kritik düzeyde bağlıdır. Gelişmekte olan platformlar arasında, altıgen bor nitrür (hBN) içindeki kusurlar, oda sıcaklığında parlak ve kararlı tek foton emisyonu göstermeleri nedeniyle önemli ölçüde dikkat çekmiştir. Ancak, kuantum bilgisini kodlamak için hayati önem taşıyan polarizasyon özelliklerinin kapsamlı bir şekilde anlaşılması, dinamik etkileri göz ardı eden zaman ortalamalı ölçüm teknikleri nedeniyle sınırlı kalmıştır. Bu tez, hBN'deki tekil foton yayıcıların nanosaniye ölçeğindeki polarizasyon dinamiklerine yönelik çok yönlü bir araştırmayı sunmakta ve bu yayıcıların kuantum anahtar dağıtımı uygulamasındaki başarılı kullanımını göstermektedir. İlk olarak, doğrusal polarizasyonun zaman çözünürlüklü bir analizini sunup uygulayarak, doğrusal polarizasyon derecesinin statik olmadığını, bunun yerine emisyon ömrü boyunca önemli ölçüde evrildiğini ortaya koyuyoruz. En yüksek düzeyde polarize olmuş fotonların, bozunmanın ilk birkaç nanosaniyesi içinde yayıldığını bulduk. Bu davranışı çözümlemek için, ardından tam bir zaman çözünürlüklü Stokes parametre analizi gerçekleştirdik. Bu gelişmiş yöntem, doğrusal bazda gözlemlenen depolarizasyonun yalnızca rastgele dalgalanmalardan kaynaklanmadığını, aynı zamanda doğrusal polarizasyon derecesi düşerken bile bire yakın bir polarizasyon derecesi gösteren önemli bir dairesel polarizasyon bileşeni ile dinamik bir etkileşimden kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Son olarak, bu temel bilgilerden yararlanarak, 2B malzeme tabanlı bir tek foton kaynağının, işlevsel bir kuantum anahtar dağıtımı sistemine ilk entegrasyonunu rapor ediyoruz. Karakterize edilmiş bir hBN kusur merkezi, oda sıcaklığında çalışan serbest uzay B92 protokolü uygulamasında kuantum ışık kaynağı olarak kullanılmış ve %8.95'lik bir kuantum bit hata oranı ile güvenli bir anahtar başarıyla oluşturulmuştur. Bu çalışma, sadece hBN tek foton yayıcılarının karmaşık fotofiziğine dair daha derin bir anlayış sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda pratik kuantum iletişim teknolojileri için sağlam ve ölçeklenebilir bir kaynak olarak uygunluklarını da doğrulamaktadır.

•Jan 1, 2025•0 citations

iki öz teorisi çift yarık deneyi

G USHA KIRAN

Bu çalışma; modern kuantum mekaniğinin en büyük açmazlarından biri olan dalga-parçacık ikililiğini ve "gözlemci etkisini", mistik veya soyut matematiksel kabullerden (dalga fonksiyonunun çökmesi) arındırarak, İki Öz Teorisi kapsamında tamamen mekanik ve lokal bir madde-alan etkileşimiyle çözüme kavuşturmaktadır. Teoriye göre, evrensel uzay homojen bir boşluk değil; santimetreküpte trilyonlarca alt parçacıktan oluşan, dinamik bir kuantum alanıdır (İlk Öz / Karanlık Madde). İlk Öz’ün temel doğası, baryonik (normal) madde varlığına göre refleks değiştirmesidir: Madde yokken durağan/geçirgen, madde varken tutucu/kavrayıcıdır. Bu tez; çift yarık deneylerinde (foton, elektron veya makro-moleküller fark etmeksizin) ölçüm cihazının varlığının veya zayıf ölçüm modlarındaki kademeli geçişlerin, parçacığın kendisinde hiçbir yapısal değişim yaratmadığını; değişimin tamamen parçacığın içinde ilerlediği İlk Öz Alanı'nın akışkanlık/direnç katsayısında meydana geldiğini empirik verilerle ortaya koymaktadır

•Jul 6, 2026•0 citations

Çeşitli Halkalar Üzerinde Klasik Kodların Ve Stabilizer Kuantum Kodların Geliştirilmesi

Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Anabilim Dalı, Elektronik Bilim Dalı, Adres Yazılmamış, Murat Güzeltepe +4 more

ÖZET Anahtar kelimeler: Kuantum kod, stabilizer kod, nonbinary kuantum kod, lineer kod, devirli kod, toplamsal kod, kod kazancı, minimum enerji. Bu projede Lipschitz, Hurwitz gibi çeşitli halkalar üzerinde bant genişliği, veri aktarım hızı ve ortalama enerji tüketimi bakımından daha elverişli klasik kodların üretilmesi, bu kodların simülasyonlarının yapılması, bu kodlardan 1-hata düzeltebilen mükemmel olanlarının karakterize edilmesi ve bu kodlardan yararlanılarak kuantum kodların inşa edilmesi amaçlanmıştı. Bu proje kapsamında elde edilen kodlar literatürdeki kodlarla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar BPSK (Binary Phase Shift Keying-İkili Faz Kaydırmalı Anahtarlama), QPSK (Quadrature Phase Shift KeyingDördül Faz Kaydırmalı Anahtarlama) ve QAM (Quadrature Amplitude ModulationDördül Genlik Modülasyonu) kullanılarak yapılmıştır. Bu proje kapsamında elde edilecek kodlar ile literatürdeki kodların minimum enerji açısından karşılaştırılması için hata olasılığı-SNR (bir iletim sırasında sinyal gürültü oranı) grafikleri kullanılmıştır. Proje kapsamında elde edilecek kodların, literatürdeki kodlar ile bahsedilen modülasyon türleri açısından kıyaslandığında daha iyi olduğu örülmüştür. Ayrıca proje kapsamında kuantum kodlar da çalışılmıştır. Bilindiği gibi kendine-dik (self-dual) kodlar ve kendine-ortogonal (self-orthogonal) klasik kodlar kullanılarak kuantum kod elde edilmektedir. Klasik kodlar için klasik devreler ve mantık kapıları olduğu gibi kuantum kodlar için de kuantum devre ve kuantum mantık kapıları vardır. Devreler mantık kapıları kullanılarak elde edilmektedir. Kuantum mantık kapıları Pauli spin matrisleri kullanılarak tanımlanır. Proje kapsamında kullanılacak halkalar için Pauli spin matrisleri ve Hadamard mantık kapısı gibi kuantum mantık kapıları da inşa edilmiştir. Bu mantık kapıları ile kuantum bilgi kodlanmış ve bu bilgi bir kuantum devresi kullanılarak dekodlanmıştır. Proje kapsamında elde edilen kodlar, sayısal haberleşme sistemlerinde BPSK, QPSK ve QAM gibi iki boyutlu sinyal yıldız kümesinde temsil edilen modülasyon yöntemlerindeki başarımları açısından kıyaslanmıştır. Kıyaslama yapılırken, kod kazancı ve sembol hata olasılığına karşın SNR (Signal to Noise Ratio, İşaret Gürültü Oranı) gibi, haberleşme literatüründe yaygın olarak kullanılan kriterler ele alınmıştır. Daha yüksek kod kazancının sağlanması sunulan kodlama tekniğinin daha uzak mesafeler ile haberleşme açısından daha uygun olduğunu anlamına gelir. Diğer taraftan, aynı SNR değeri için daha düşük sembol hata olasılığına sahip bir kod bulunması daha güvenilir ve dayanıklı bir haberleşme sistemini işaret eder.

•Jan 1, 2021•0 citations
Bu tez, dört dalga karışım (FWM) süreci yoluyla görünür dalga boylarında foton çiftleri üretmek için kullanılan dalga kılavuzu ve halka rezonatörün tasarım parametreler- ine odaklanmaktadır. Tezin amacı, görünür dalga boylarında foton çiftleri üretmektir ve bu fotonları algılamak için görünür dalga boyunda çalışan fotodedektörler kullanılmak- tadır. Bu dedektörler, telekomünikasyon muadillerine kıyasla daha iyi foton algılama ar- alıgı, daha düşük karanlık sayım ve hızlı tepki süresi sunmaktadır. Ayrıca, görünür dalga boyundaki fotonlar serbest uzay iletişiminde daha etkilidir. Foton çift üretimi için Si3N4 dalga kılavuzu veya SiO2 tabakası üzerindeki halka rezonatör gibi bir fotonik platform tercih edilmektedir. Bu platformlar, CMOS teknolo- jilerini kullanma ve oda sıcaklıgında çalışma gibi avantajlar sağlar. Si3N4 malzemesinin tercih edilme nedeni, iki foton emilim sürecinden kaçınmaktır. Si bazlı kaynaklar, bant enerjileri nedeniyle iki foton emilim süreci sergilerken, Si3N4 kullanımı bu sorunu ortadan kaldırır. Tezde, dalga kılavuzunun boyutları faz uyumu koşulunu sağlamak amacıyla tasar- lanmış ve dispersiyon özellikleri incelenmiştir. Belirlenen boyutlara göre tasarlanan halka rezonatör, spektral özellikleri açısından verimli foton çift üretimi için analiz edilmiştir.
Kuantum anahtar dağıtımı (KAD) kuantum mekaniğinin temel yasalarına dayalı güvenli bilgi teknolojileri kapsamında önerilmiş birçok uygulama arasında pratik kullanıma en yakın olanıdır. KAD iki kullanıcı arasında güvenli bilgi paylaşımı için kullanılan anahtarın üretilmesini ve dağıtılmasını sağlar. KAD sistemlerinin çalışma prensibinin ve sağladığı güvenliğin temelinde anahtarın tek fotonlar üzerinden kullanıcılar arasında dağıtılması vardır. Bu sebeple, verimli tek foton kaynakları KAD sistemleri için kritik öneme sahiptir. Literatürde farklı tek-foton kaynakları ile KAD gösterimleri mevcuttur ancak elde edilen anahtar üretim oranları ve güvenlik seviyeleri tek-foton kaynaklarının performanslarından kaynaklanan sebeplerle istenilen değerlere ulaşamamıştır. Bu sebeple, özellikle oda sıcaklığında ışıyan verimli tek-foton kaynaklarına yönelik araştırmalar yoğun bir şekilde devam etmektedir. Bu projede alternatif olarak son zamanlarda popüler olan altigen bor nitrür (hBN) içerisindeki kusur merkezleri KAD için tek-foton kaynağı olarak çalışıldı. HBN bilinen diğer iki boyutlu malzemelerden farklı olarak sahip olduğu geniş bant aralığı sayesinde (~5.5 eV) farklı enerji değerlerine sahip kusur merkezleri barındırır. Böylece, mor-ötesinden görünür bölgeye kadar olan geniş bir spektrumda tek-foton ışıması elde edilebilir. Ayrıca, hBN kusur merkezlerinden elde edilen tek-foton ışımasını 800 K gibi çok yüksek sıcaklıklarda da gözlemlemek mümkündür. Bütün bu özellikleri nedeniyle hBN malzemesinin kuantum bilgi teknolojileri, metroloji ve sensör teknolojileri gibi farklı alanlarda ve farklı ortam koşullarında kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu proje kapsamında hBN içerisindeki kusur merkezlerinden elde edilen sıfır-fonon çizgisi (ZPL) ışımasının kuantum optik özelliklerinin incelendi ve bu yapılar ile ilk defa B92 protokolüne dayalı açık-hava KAD gösterimi yapıldı.
Kuantum Anahtar Dağıtımı (KAD), kuantum mekaniğine dayalı prensipleri kullanarak güvenli haberleşme sağlamak amacıyla kullanılan gelişmiş bir yöntemdir. Geleneksel şifreleme yöntemlerinin hesaplama karmaşıklığına dayanmasına karşın, KAD sistemleri birbirlerinden uzak taraflar arasında kriptografik anahtarlar oluşturmak amacıyla kullanmaktadır. KAD sistemleri, tek-foton seviyesinde foton kaynakları tarafından üretilen uçan-kubit durumlarının polarizasyon, faz, yörüngesel açısal momentum vb. gibi fiziksel serbestlik derecelerinin kuantum bilgi işlemesi amacıyla kullanmaktadır. Güvenli iletişim için kullanılan kuantum ışık kaynakları çeşitli yöntemler ile elde edilmektedir. İdeal olarak deterministik olaylarla üretilen tek-foton durumlarının yanı sıra, foton-çifti ve zayıf-tutarlı durumlar gibi nedensel olmayan yöntemler çeşitli senaryolar özelinde öne çıkmaktadır. Bu bağlamda KAD protokollerinin yanında iletişim kanalları (optik fiber, açık-hava ve sualtı) dikkate alındığında, kuantum ışık kaynakları KAD uygulamaları içerisinde farklı avantajlar ve dezavantajlar sunmaktadır. Bu bağlamda, KAD uygulamalarının verimliliği, menzili ve güvenliği, KAD protokolü ve kuantum ışık kaynaklarının seçimi kapsamında belirleyici olmaktadır. Bu tezin kapsamında, zayıf-tutarlı durumlar kullanarak çeşitli mesafelerde ve anahtarlama oranlarında açık-hava dik-olmayan kuantum durumlarının polarizasyon kodlamasına dayanan B92 protokolü gerçekleştirilmiştir.
Foton Neden Dağılmaz? Işığın Doğasına Dair Dört Akıl Deneyi Giriş Bir el feneri düşünün. Sıradan bir el feneri değil, uzayın derinliklerinde asılı duran, içi ayna gibi parlayan devasa çanak şeklinde bir yapı. Bu fenerin sıradan ampulünü söküp atıyoruz. Onun yerine, tam odak noktasına çok özel bir düzenek kuruyoruz: Işık hızıyla aynı tempoda patlayan, her patlamada atomlarına ayrışan binlerce küçük enerji paketi. Bu paketler, zincirleme bir reaksiyonla tam olarak ışık hızı frekansında, birbiri ardına infilak ettiriliyor. Bu düşünce deneyi, bizi ışığın doğasına dair temel bir sorgulamaya götürecek. Işık nedir? Dalga mıdır, parçacık mıdır? Yoksa bu iki kavramın da ötesinde bir şey midir? Ve asıl mesele şu: Klasik açıklamaların her biri neden bir noktada çöküyor? — — — Birinci Akıl Deneyi: Kaosun İçinde Düzen Aramak Atomik Patlamalar ve Kaos Hayal ettiğimiz bu dev el fenerinde, saniyeler içinde yüz binlerce ardışık patlama gerçekleşiyor. Her patlamayla atomlarına ayrışan enerji paketleri, çanağın pürüzsüz yüzeyine korkunç bir hızla çarpıyor. Tam bu noktada sistem bir kaosa sürükleniyor. Çanaktan seken atomlar, yeni patlamayla gelen taze atomlarla kafa kafaya çarpışıyor. Tam enerji sönümlenecekken, arkadan gelen hızlı atomlar yavaşlayanlara çarparak onları tekrar ileri itiyor. Çanağın yanlarından seken atomlar ise karşı tarafa ya da doğrudan uzay boşluğuna doğru kontrolsüzce saçılmaya çalışıyor. Bu koşullar altında geometrik bir odaklanma değil, saf kaos vardır. Büyük Paradoks: Foton Neden Dağılmaz? Şimdi o dev el fenerine orijinal ampulünü geri takıp gücü açalım. Işık, az önceki atomik kaosun aksine, muazzam bir disiplinle odaklanıyor, belirli bir mesafe boyunca sütun gibi ilerliyor ve ancak çok uzaklarda dağılmaya başlıyor. Peki, ne oldu da ışık, o atomlar gibi birbirine çarpıp darmadağın olmadı? Burada hayati bir noktayı fark ediyoruz: Fotonlar kendi aralarında etkileşimsizdir. Atomlar gibi çarpışıp birbirlerinin yolunu kesmezler. Işık demetleri birbirinin içinden sanki diğerleri yokmuş gibi geçer gider. Bu gözlem bizi ikinci deneye götürüyor. — — — İkinci Akıl Deneyi: Sihirli Etkileşimsiz Atomlar Aynı devasa düzeneği, aynı pürüzsüz çanağı ve aynı atomik patlama mekanizmasını tekrar kuralım. Ancak bu sefer bir fizik sihri yapıyoruz: Atomları kendi aralarında tamamen etkileşimsiz hale getiriyoruz. Parçacık Yanılgısı Atomlar artık birbiriyle etkileşmiyor. Ancak karşımıza aşılması imkânsız bir engel çıkıyor: Yüzeyle temas. Çanağın odak noktasına en yakın olan ve dik açıyla çarpan atomlar, tek bir yansımayla kurtulmak yerine, çanağın derinliklerinde binlerce kez sekmeye başlıyor. Bir atom yüzeye ne kadar çok temas ederse, çıkış açısı o denli sapıyor ve darmadağın oluyor. Parçacık mantığıyla odaklanmış bir sütun oluşturmak fiziksel olarak imkânsızdır. Dalga Yanılgısı Şimdi de ışığın dalga modelini düşünelim. Suya atılan bir taşın oluşturduğu halkaları gözünüzün önüne getirin. Çanak bu dalgayı yakalar ve bir odak noktasına toplar. Fakat dalga mekaniğinin değişmez bir kuralı vardır: Dalga o odak noktasından geçer geçmez, tekrar dairesel halkalar halinde her yöne yayılmaya başlar. Odaktan sonra düz bir hat üzerinde ilerleyemez. Büyük Çelişki İşte çelişki tam burada ortaya çıkar. Eğer ışık sadece bir parçacık olsaydı, yüzeyle girdiği sayısız temas sonucu kaosa sürüklenip dağılmalıydı. Eğer ışık sadece bir dalga olsaydı, çanağın odağından çıktıktan sonra her yöne saçılarak sönümlenmeliydi. Ama ışık bunların hiçbirini yapmıyor. Çanaktan çıktıktan sonra belirli bir mesafe boyunca sanki görünmez bir ray üzerindeymiş gibi, dağılmadan ve sapmadan yoluna devam ediyor. Bu, ne parçacık ne de dalga modeliyle tam olarak açıklanamayan bir davranıştır. Peki o zaman ne sorulmalı? — — — Üçüncü Akıl Deneyi: Gözlemci Paradoksu Deneyin bıraktığı soru şudur: Eğer ışık ne tam parçacık ne tam dalga ise, biz neyi gözlemliyoruz? Ve daha da önemlisi: Gözlem, gözlemlenen şeyi değiştirir mi? Kuantum Anlatısı ve Bir Uyarı Kuantum mekaniğinin popüler yorumu şunu söyler: Gözlem yapılana kadar parçacık bir olasılık bulutu halindedir, gözlem yapıldığında bu bulut çöker ve parçacık belirli bir yerde belirir. Buradan sıklıkla şu sonuç çıkarılır: Gözlemcinin bilinci gerçekliği yaratıyor. Ama burada kritik bir soru sormak gerekir: Gözlemci kim ya da nedir? Gözlem eyleminde gerçekten neler oluyor? Gözlemci Aslında Bir Etkileşimdir Bir elektronu "görmek" için ne yaparız? Üzerine foton göndeririz. Ya da radyo dalgası kullanırız. Ölçüm aracının gönderdiği foton, hedef parçacıkla fiziksel olarak etkileşime girer. Yani "gözlem" dediğimiz şey, aslında bir fotonun ya da bir dalga boyunun hedefle kurduğu somut bir fiziksel temas olayıdır. Dalga fonksiyonunu çökerten şey, gözlemcinin bilinci değildir. Gözlemci ile olan fiziksel etkileşimdir. Mistik yorumun gereksizdir; olan şey mekaniktir. Laboratuvar Kanıtı: 1990'larda Nobel ödüllü fizikçi Serge Haroche'un yaptığı deneylerde, bir fotonun hiçbir insan gözlemcisi olmadan, yalnızca mikrodalga boşluğuyla fiziksel temas kurarak kuantum özelliğini kaybettiği gösterildi. Dekogerans teorisi olarak bilinen bu bulgu, "gözlem için bilinç şart değildir, fiziksel temas yeterlidir" önermesini laboratuvar ortamında doğrular. (Zurek, Reviews of Modern Physics, 2003) Işığın Aradalığının Fotoğrafı 2015 yılında İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü'nde (EPFL) gerçekleştirilen bir deneyde, bilim insanları ışığın bu "aradalık" halini ilk kez doğrudan görüntüledi. Bir nano-tel üzerine hapsedilen fotonlar elektronlarla vuruldu; ışığın aynı anda hem duran dalga hem de ayrık enerji paketleri olarak davrandığı tek bir karede fotoğraflandı. Önemi: Bu deney, "ne tam dalga ne tam parçacık" önermesini felsefi bir sezgiden çıkarıp gözlemlenebilir bir fiziksel gerçeğe dönüştürüyor. Görüntüyü oluşturan şeyin elektronun fotonla mekanik teması olduğu gerçeği ise "gözlemci bir etkileşimdir" tezini doğrudan destekliyor. Fotonun Kendi Kendine Etkileşimi Bu durumda şu soru ortaya çıkar: Peki ya hiç gözlemci yoksa? Foton kendi başına, uygun bir geometrik ortamda ne yapar? Çanakta olan şey tam da budur: foton dalgaları yüzeyde birbirleriyle etkileşir. Gözlemci olmasa da, geometri uygunsa, foton kendisiyle etkileşebilir. Bu etkileşim dalga fonksiyonunu baskılar ve odaklanmayı zorunlu kılar. Geometri yeterlidir; bir bilinç şart değildir. — — — Dördüncü Akıl Deneyi: SDFT ile Yeniden Şimdi aynı deneyi farklı bir teorik çerçeveden, SDFT (Şen'in Baskın Akış Teorisi) perspektifinden yeniden kuralım. SDFT'ye Göre Foton SDFT'ye göre foton bir dalgadır. Foton dalgaları yansıtıcı yüzeye çarptığında, yansıyan foton kendisiyle etkileşime girer. Bu etkileşim dalga fonksiyonunu baskılar ve dalgayı toparlar. Klasik kuantum literatürü bu durumu "dalga fonksiyonunun çöküşü, parçacık formu" olarak tanımlar. SDFT ise bunu farklı şekilde açıklar: olan şey baskılanmış dalgadır, çökmüş değil; toparlanmış. Baskılanmanın Süresi ve Yoğunluk Foton çanaktan çıktığında baskılanmış haldedir: toparlanmış, parçacık benzeri davranıyor. Bu hal bir süre korunur. Merkezdeki foton yoğunluğu yüksekse, fotonlar arası etkileşim güçlü kalır ve baskılanma devam eder. Dış katmanlardaki fotonlar önce dalga doğasına dönüşüp ayrılmaya başlar; bu ayrılma içe doğru kademeli ilerler. Hacim genişledikçe yoğunluk düşer, etkileşim zayıflar, baskılanma çözülür. Işın demeti bu yüzden koni gibi davranır: merkezde yoğun ve baskılı, dışarıya doğru kademeli olarak dalga doğasına dönen bir yapı. Dağılma ani değil, içten dışa açılan bir süreçtir. Laboratuvar Uyumu: Bessel ve Airy demetleri üzerine yapılan deneylerde, bu özel geometrik yapıdaki ışık demetlerinin yollarına çıkan engelden sonra kendi formlarına geri döndüğü gözlemlendi (self-healing). Dış halkalardan gelen dalga yapısının merkezi sürekli beslemesi, SDFT'nin "merkezdeki yoğunluk baskılanmayı korur, dış katmanlar önce çözülür" mekanizmasıyla uyumludur. (Siviloglou ve ark., Science, 2007) Fotonlar Etkileşebilir mi? Klasik fizikte "fotonlar birbiriyle etkileşmez" kuralı uzun süre geçerli sayıldı. Ancak 2013 ve 2018 yıllarında MIT ve Harvard Üniversitesi'nden bir ekip (Mikhail Lukin ve Vladan Vuletic önderliğinde), fotonları aşırı soğutulmuş rubidyum gazı içinden geçirdi. Fotonların birbirini itmek yerine ikili ve üçlü paketler oluşturduğu, adeta kütle kazanmış gibi birlikte hareket ettiği gözlemlendi. SDFT Bağlantısı: Bu, fotonların uygun bir ortamda birbirlerinin davranışını etkileyebildiğinin doğrudan kanıtıdır. Işık demetinin sütun gibi ilerlemesi, bu içsel etkileşimin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. (Nature, 2013; Science, 2018) Gözlemci Paradoksunun Çözümü O halde dalga fonksiyonunu çökerten, gözlemcinin varlığı değildir. Gözlemci ile olan etkileşimdir. Bu etkileşim, gözlemcinin gönderdiği fotondur ya da kullandığı radyo dalgasıdır. Foton, gözlemci olmasa dahi, uygun geometrik koşulda kendisiyle etkileşip dalga fonksiyonunu baskılayabilir. Yeter ki geometrik ortam uygun olsun. Ne bir olasılık bulutu vardır, ne gözlemcinin bilinci bir şeyi değiştirir. — — — Sonuç Bu dört akıl deneyi boyunca yaptığımız şey şudur: Atomları etkileşimli ve etkileşimsiz kılarak, dalga ve parçacık modellerini sınayarak, gözlemciyi devreye sokup çıkararak, ışığın doğasına dair her klasik açıklamanın bir noktada yetersiz kaldığını gösterdik. Her model bir şeyi açıklıyor, ama bir başka şeyi dışarıda bırakıyor. Parçacık modeli yüzey temasını açıklayamıyor. Dalga modeli odaktan sonraki düzeni açıklayamıyor. Bilinç-merkezli kuantum yorumu ise ölçüm eyleminin fiziksel içeriğini göz ardı ediyor. SDFT bu boşluğu mekanizma ile kapatır: foton dalgadır, etkileşim onu toparlar, geometri yeterlidir. Gözlemci bir bilinç değil, bir etkileşimdir. Bu önerme artık yalnızca bir düşünce deneyi değil; modern laboratuvar bulgularıyla uyumlu bir mekanik açıklamadır. Belki de ışık, tıpkı sorduğumuz sorular gibi, aradadır. Ne burada, ne orada. Hem burada, hem orada. Ve bu "aradalık", kaçınılması gereken bir muğlaklık değil, mekani
Kuantum teknolojilerinin ilerlemesi, yüksek performanslı katı-hal tek foton kaynaklarının geliştirilmesine kritik düzeyde bağlıdır. Gelişmekte olan platformlar arasında, altıgen bor nitrür (hBN) içindeki kusurlar, oda sıcaklığında parlak ve kararlı tek foton emisyonu göstermeleri nedeniyle önemli ölçüde dikkat çekmiştir. Ancak, kuantum bilgisini kodlamak için hayati önem taşıyan polarizasyon özelliklerinin kapsamlı bir şekilde anlaşılması, dinamik etkileri göz ardı eden zaman ortalamalı ölçüm teknikleri nedeniyle sınırlı kalmıştır. Bu tez, hBN'deki tekil foton yayıcıların nanosaniye ölçeğindeki polarizasyon dinamiklerine yönelik çok yönlü bir araştırmayı sunmakta ve bu yayıcıların kuantum anahtar dağıtımı uygulamasındaki başarılı kullanımını göstermektedir. İlk olarak, doğrusal polarizasyonun zaman çözünürlüklü bir analizini sunup uygulayarak, doğrusal polarizasyon derecesinin statik olmadığını, bunun yerine emisyon ömrü boyunca önemli ölçüde evrildiğini ortaya koyuyoruz. En yüksek düzeyde polarize olmuş fotonların, bozunmanın ilk birkaç nanosaniyesi içinde yayıldığını bulduk. Bu davranışı çözümlemek için, ardından tam bir zaman çözünürlüklü Stokes parametre analizi gerçekleştirdik. Bu gelişmiş yöntem, doğrusal bazda gözlemlenen depolarizasyonun yalnızca rastgele dalgalanmalardan kaynaklanmadığını, aynı zamanda doğrusal polarizasyon derecesi düşerken bile bire yakın bir polarizasyon derecesi gösteren önemli bir dairesel polarizasyon bileşeni ile dinamik bir etkileşimden kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Son olarak, bu temel bilgilerden yararlanarak, 2B malzeme tabanlı bir tek foton kaynağının, işlevsel bir kuantum anahtar dağıtımı sistemine ilk entegrasyonunu rapor ediyoruz. Karakterize edilmiş bir hBN kusur merkezi, oda sıcaklığında çalışan serbest uzay B92 protokolü uygulamasında kuantum ışık kaynağı olarak kullanılmış ve %8.95'lik bir kuantum bit hata oranı ile güvenli bir anahtar başarıyla oluşturulmuştur. Bu çalışma, sadece hBN tek foton yayıcılarının karmaşık fotofiziğine dair daha derin bir anlayış sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda pratik kuantum iletişim teknolojileri için sağlam ve ölçeklenebilir bir kaynak olarak uygunluklarını da doğrulamaktadır.
Bu çalışma; modern kuantum mekaniğinin en büyük açmazlarından biri olan dalga-parçacık ikililiğini ve "gözlemci etkisini", mistik veya soyut matematiksel kabullerden (dalga fonksiyonunun çökmesi) arındırarak, İki Öz Teorisi kapsamında tamamen mekanik ve lokal bir madde-alan etkileşimiyle çözüme kavuşturmaktadır. Teoriye göre, evrensel uzay homojen bir boşluk değil; santimetreküpte trilyonlarca alt parçacıktan oluşan, dinamik bir kuantum alanıdır (İlk Öz / Karanlık Madde). İlk Öz’ün temel doğası, baryonik (normal) madde varlığına göre refleks değiştirmesidir: Madde yokken durağan/geçirgen, madde varken tutucu/kavrayıcıdır. Bu tez; çift yarık deneylerinde (foton, elektron veya makro-moleküller fark etmeksizin) ölçüm cihazının varlığının veya zayıf ölçüm modlarındaki kademeli geçişlerin, parçacığın kendisinde hiçbir yapısal değişim yaratmadığını; değişimin tamamen parçacığın içinde ilerlediği İlk Öz Alanı'nın akışkanlık/direnç katsayısında meydana geldiğini empirik verilerle ortaya koymaktadır
ÖZET Anahtar kelimeler: Kuantum kod, stabilizer kod, nonbinary kuantum kod, lineer kod, devirli kod, toplamsal kod, kod kazancı, minimum enerji. Bu projede Lipschitz, Hurwitz gibi çeşitli halkalar üzerinde bant genişliği, veri aktarım hızı ve ortalama enerji tüketimi bakımından daha elverişli klasik kodların üretilmesi, bu kodların simülasyonlarının yapılması, bu kodlardan 1-hata düzeltebilen mükemmel olanlarının karakterize edilmesi ve bu kodlardan yararlanılarak kuantum kodların inşa edilmesi amaçlanmıştı. Bu proje kapsamında elde edilen kodlar literatürdeki kodlarla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar BPSK (Binary Phase Shift Keying-İkili Faz Kaydırmalı Anahtarlama), QPSK (Quadrature Phase Shift KeyingDördül Faz Kaydırmalı Anahtarlama) ve QAM (Quadrature Amplitude ModulationDördül Genlik Modülasyonu) kullanılarak yapılmıştır. Bu proje kapsamında elde edilecek kodlar ile literatürdeki kodların minimum enerji açısından karşılaştırılması için hata olasılığı-SNR (bir iletim sırasında sinyal gürültü oranı) grafikleri kullanılmıştır. Proje kapsamında elde edilecek kodların, literatürdeki kodlar ile bahsedilen modülasyon türleri açısından kıyaslandığında daha iyi olduğu örülmüştür. Ayrıca proje kapsamında kuantum kodlar da çalışılmıştır. Bilindiği gibi kendine-dik (self-dual) kodlar ve kendine-ortogonal (self-orthogonal) klasik kodlar kullanılarak kuantum kod elde edilmektedir. Klasik kodlar için klasik devreler ve mantık kapıları olduğu gibi kuantum kodlar için de kuantum devre ve kuantum mantık kapıları vardır. Devreler mantık kapıları kullanılarak elde edilmektedir. Kuantum mantık kapıları Pauli spin matrisleri kullanılarak tanımlanır. Proje kapsamında kullanılacak halkalar için Pauli spin matrisleri ve Hadamard mantık kapısı gibi kuantum mantık kapıları da inşa edilmiştir. Bu mantık kapıları ile kuantum bilgi kodlanmış ve bu bilgi bir kuantum devresi kullanılarak dekodlanmıştır. Proje kapsamında elde edilen kodlar, sayısal haberleşme sistemlerinde BPSK, QPSK ve QAM gibi iki boyutlu sinyal yıldız kümesinde temsil edilen modülasyon yöntemlerindeki başarımları açısından kıyaslanmıştır. Kıyaslama yapılırken, kod kazancı ve sembol hata olasılığına karşın SNR (Signal to Noise Ratio, İşaret Gürültü Oranı) gibi, haberleşme literatüründe yaygın olarak kullanılan kriterler ele alınmıştır. Daha yüksek kod kazancının sağlanması sunulan kodlama tekniğinin daha uzak mesafeler ile haberleşme açısından daha uygun olduğunu anlamına gelir. Diğer taraftan, aynı SNR değeri için daha düşük sembol hata olasılığına sahip bir kod bulunması daha güvenilir ve dayanıklı bir haberleşme sistemini işaret eder.