Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Log inSign up
Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Blog
Job Board
Q3AS

© 2026 Aqora Quantum S.A.S.

TermsPrivacyLegal Notice

Philosophica

De limieten van het experiment in de biologie

D.R. Roggen

Published Jan 2, 1969• 0 citations
Publisher

Abstract

De limieten van het experiment in de BiologieHet is een algemeen aanvaard feit dat aan de gegevens verkregen door experimenten een min of meer uitgesproken onzekerheid verbonden is, die te wijten is aan verschillende factoren.Een eerste factor is de fout die men bedrijft bij het aflezen van het experiment.Deze fout, de meetfout, hangt rechtstreeks af van de precisie van de experimentele opstelling en van het experimenterend subjekt.Deze onzekerheid speelt echter geen fundamentele rol, daar zij, in principe althans, door herhaalde metingen van hetzelfde objekt door verschillende subj ekten, willekeurig klein kan worden gemaakt.Een tweede faktor is de prijs van de verkregen informatie, zoals BRIL-LOUIN het uitdrukt.Het resultaat van een experiment is immers een informatiewinst, hetgeen overeenkomt met een lokale vermindering van de entropie.Deze informatiewinst moet echter worden betaald door een stijgen van de entropie ergens in het systeem objekt-waarnemer.Deze entropievermeerdering, een rechtstreeks gevolg van de tweede wet der thermodynamica, is gelijk aan of groter dan de entropievermindering overeenkomend met de informatiewinst.De verhouding gewonnen informatie op entropievermeerdering noemt BRILLOUIN de thermodynamische efficientie van het experiment.Theoretisch kan deze effidentie g~Jj.ikaan 1 zijn, maar in de praktijk is zij meestal veellager, omdat een experiment een irreversibel proces moet daarstellen.Deze vorm van onzekerheid is inhaerent aan elk experiment, maar speelt in de biologie een grote rol, omdat de grote informatieinhoud van een kompleks organisme met zich meebrengt dat de kennisname ervan gepaard gaat met het verbruik van een extravagante hoeveelheid entropie (ELSASSER 1958).Een derde onzekerheidsfaktor is een gevolg van de quantummechanische aspekten van sommige experimenten.Deze fundamentele onzekerheid speelt een grote rol in de microfysica, waar zij tot uiting komt in de onzekerheidsrelaties van Heisenberg en het komplementariteitsbeginsel van Bohr.Eenvoudig voorgesteld komen deze principes hierop neer dat de vermindering van de onzekerheid nopens een bepaalde grootheid gepaard gaat

DOI
10.21825/philosophica.82767

Related papers

Het experiment in de quantum-mechanica

A.J. GROENEWOLD

De reeks van voordrachten waarin dit past gaat in het algemeen over het experiment.Ik zou de nuance iets anders willen leggen : eerder spreken over de waarneming dan over het experiment; de waarneming dan, gezien in het licht van de theorie en in het bijzonder van de quantum-me chanica.Het experiment is nauw verwant met waarneming ; het is een waarneming onder speciale geselecteerde omstandigheden die we goed beheersen en die we eenvoudig uitgezocht hebben om over bepaalde probleemstellingen informatie te krijgen; eenvoudige omstandigheden maar ook eenvoudige objecten.Dit is een van de kenmerken van de natuurkunde temidden van de natuurwetenschappen, dat die zulke eenvoudige objecten van onderzoek gel{ozen he eft, maar daar soms ook diep in is doorgedrongen en zich daarbij weI eens ver van het aanschouwelijke verwij dert.De wiskunde is misschien nog een eenvoudiger vak, maar dat noem ik geen natuurwetenschap.In de geo-fysica daarentegen gaat het om veel grotere hoeveelheden materiaal en daar is de statistische benadering een meer belangrijke rol gaan spelen, zoals ook in de biologie.In de zuivere klassieke natuurkunde speelt de statistiek ook weI een rol en in de quantum-mechanica wordt die rol nog fundamenteler.Maar t.o.v.het experiment onderscheidt de quantum-mechanica zich niet zo fundamenteel van de klassieke natuurkunde.Er zijn in de quantum-mechanica en andere moderne gebieden van de natuurkunde weI bepaalde interessante aspecten aan het experiment; grote verfijning van bepaalde instrumenten en de grote machines die meer en meer nodig zijn en die zo kostelijk worden dat een land dit langzamerhand niet meer kan betalen.(Om sommige experimenten te bekostigen zal meer en meer de samenwerking van alle landen van de wereld nodig zijn).De quantum-mechanica onderscheidt zich echter meer fundamenteel van de klassieke natuurkunde op het vlak van de waarnemingen ; het zal dus interessant zijn wat meer op de functie van de waar-(*) Deze tekst werd geredigeerd door E. Vel'meersch op basis van een bandopname van de lezing die professor Groenewold gehouden heeft in onze voordrachtencyclus.

Philosophica•Jan 2, 1969•0 citations

Mogelijkheden en onmogelijkheden van een laser zonder inversie

Wytze E. van der Veer, A. D nszelmann, H. B. van Linden van den Heuvell

De laatste vijf jaren, zijn er wereldwijd meer dan honderd theoretische en slechts vier experimentele artikelen verschenen over lasers zonder inversie. Door velen werd op deze inversieloze systemen gereageerd met een mengeling van ongeloof en scepsis. Het doel van deze bijdrage is een aantal relevante beschouwingen de revue te laten passeren, zodat duidelijk wordt waar wantrouwen op zijn plaats is en waar nieuwe ontwikkelingen kunnen worden verwacht.

Nederlands tijdschrift voor natuurkunde•Jan 1, 1994•0 citations

De Waarnemer als Kosmisch Ingesloten Fenomeen: Een Radicale Herziening van Determinisme, Vrije Wil en Wetenschappelijke Positionaliteit"

Berry Aarts

Ik, Berry Aarts Middelbeers. NL heb de laatste tijd veel nagedacht over het uitgangspunt zoals Einstein, Bohr en anderen dachten over determinisme en indeterminisme. Vrije wil en hoe de mens aankijkt tegen het universum. Alsof we allen, zowel biologisch als niet biologisch gevormde wezens, of materiaal, onszelf kunnen beschouwen als losse eenheden. Ook vele ander wetenschappers zelfs tot op heden kijken als waarnemer naar de wereld om zich heen en beschouwen deze bevindingen als buitenstaand waarnemer van hetgeen ze onderzoeken. Bijvoorbeeld het dubbel split experiment. Ook andere studies worden verricht en interpreteren of ze buiten hun wereld afspelen maar de onderzoekers en wetenschappers zijn allemaal onderdeel van het universum zonder dat te beseffen. Dat wordt ineens duidelijk bij het gedachte-experiment van het stilstaand universum. Sommigen komen daar dicht bij zoals bijvoorbeeld Sabine Hossenfelder met haar visie over vrije wil of Stephen Walmart die het hele universum zien als een gigantisch van te voren bepaalds proces maar ze zien zichzelf nooit als onderdeel. Zelfs t' Hooft en Stephen Hawking beschouwen het als losse ongebonden onderzoekswerelden waar ze als afstandelijke wetenschappers iets over dachten te menen. Ik heb de idee dat ik hiermee een radicaal nieuwe weg in sla. Kun je mij helpen om, nu ik heel veel onderzoek daarnaar heb gedaan via de vele eerder gestelde vragen aan jou, om een proefschrift samen te stellen wat ik op Zenodo kan plaatsen als een radicaal nieuw inzicht. Mocht je daar nog aanvulling aan willen geven of mij van raad willen voorzien dan wordt dat zeer door mij gewaardeerd. Neem daarbij ook mijn eerder gesteld vragen rond dit thema mee en mijn eerder gepubliceerde proefschrift.Dit is dan ook het vastleggen van mijn ideeen rond het universum dat eigenlijk alles bepaald tot op quantumniveau. Niets is toeval. Ook het hele evolutiegebeuren is vanuit het universum bepaald en niet vanuit de mens of welk biologisch gegevens dan ook. Uiteindelijk is ALLES een proces van het universum..

•Oct 29, 2025•0 citations

De Wiskunde van de Fysieke Werkelijkheid

J.A.J. van Leunen

Het belangrijkste onderwerp van dit boek is een puur wiskundig model van de fysieke werkelijkheid. Het boek fungeert als een overzicht van het Hilbert Book Model project. Het project betreft een goed gefundeerd, puur wiskundig model van fysische realiteit. Het project berust op de overtuiging dat de fysieke werkelijkheid zijn eigen soort van wiskunde bezit en dat deze wiskunde de uitbreiding van het fundament tot meer gecompliceerde niveaus van de structuur en het gedrag van de fysieke werkelijkheid begeleid en inperkt. Dit resulteert in een model dat meer en meer lijkt op de fysieke werkelijkheid die mensen kunnen observeren. Het boek behandelt verschillende onderwerpen die rechtstreeks verband houden met het hoofdonderwerp. Het boek introduceert nieuwe fysica en nieuwe wiskunde. De geselecteerde aanpak resulteert in een zichzelf creerend model dat de zienswijze van een schepper en een veel beperktere waarnemersweergave biedt. Waarnemers krijgen hun informatie via het dynamische veld dat natuurkundigen hun universum noemen. Waarnemers krijgen alleen historische informatie. De schepper overziet het hele model. De meeste fysieke theorieen bieden alleen de visie van de waarnemer.

•May 1, 2019•0 citations

Op Zoek Naar Witte Vlekken

J.A.J. van Leunen

De huidige natuurkunde staat op een tweesprong. Dit verhaal duidt aan waarom dit zo is. Ook wordt een alternatief model besproken. Dat model is volledig bedacht en is om die reden gebaseerd op een reeks betrouwbare grondbeginselen die vervolgens met wiskundige methoden uitgebreid worden. Uiteindelijk ontstaat een model dat in veel opzichten lijkt op wat we door het waarnemen van de realiteit denken te kennen.

•Oct 1, 2014•0 citations

Physics and information - what is the role of information in physics?

Paul Erker

Fa més d'un segle els físics de tot el món desenvolupaven una teoria per descriure comportaments estranys recentment descobertes d'alguns sistemes físics, això marca el naixement de la Teoria Quàntica. Algunes dècades més tard, la idea revolucionària de separar la informació de la seva companyia física va conduir a l'establiment de la Teoria de la Informació. Aquests al principi es van unir les teories independents en les últimes dècades del segle anterior deixant-nos de Teoria de la Informació Quàntica. Aquesta tesi explorarà una intersecció entre matemàtiques, física i informàtica, tractant d'aclarir l'entrellaçat de l'anterior. Tot seguit, es van establir els resultats que es van establir durant els anys d'estudis que van dur a aquest treball. La pregunta plantejada en el títol no es respondrà plenament ja que pot ser massa aviat per donar una resposta definitiva a aquesta àmplia pregunta.

•Jan 1, 2019•0 citations
De limieten van het experiment in de BiologieHet is een algemeen aanvaard feit dat aan de gegevens verkregen door experimenten een min of meer uitgesproken onzekerheid verbonden is, die te wijten is aan verschillende factoren.Een eerste factor is de fout die men bedrijft bij het aflezen van het experiment.Deze fout, de meetfout, hangt rechtstreeks af van de precisie van de experimentele opstelling en van het experimenterend subjekt.Deze onzekerheid speelt echter geen fundamentele rol, daar zij, in principe althans, door herhaalde metingen van hetzelfde objekt door verschillende subj ekten, willekeurig klein kan worden gemaakt.Een tweede faktor is de prijs van de verkregen informatie, zoals BRIL-LOUIN het uitdrukt.Het resultaat van een experiment is immers een informatiewinst, hetgeen overeenkomt met een lokale vermindering van de entropie.Deze informatiewinst moet echter worden betaald door een stijgen van de entropie ergens in het systeem objekt-waarnemer.Deze entropievermeerdering, een rechtstreeks gevolg van de tweede wet der thermodynamica, is gelijk aan of groter dan de entropievermindering overeenkomend met de informatiewinst.De verhouding gewonnen informatie op entropievermeerdering noemt BRILLOUIN de thermodynamische efficientie van het experiment.Theoretisch kan deze effidentie g~Jj.ikaan 1 zijn, maar in de praktijk is zij meestal veellager, omdat een experiment een irreversibel proces moet daarstellen.Deze vorm van onzekerheid is inhaerent aan elk experiment, maar speelt in de biologie een grote rol, omdat de grote informatieinhoud van een kompleks organisme met zich meebrengt dat de kennisname ervan gepaard gaat met het verbruik van een extravagante hoeveelheid entropie (ELSASSER 1958).Een derde onzekerheidsfaktor is een gevolg van de quantummechanische aspekten van sommige experimenten.Deze fundamentele onzekerheid speelt een grote rol in de microfysica, waar zij tot uiting komt in de onzekerheidsrelaties van Heisenberg en het komplementariteitsbeginsel van Bohr.Eenvoudig voorgesteld komen deze principes hierop neer dat de vermindering van de onzekerheid nopens een bepaalde grootheid gepaard gaat
De reeks van voordrachten waarin dit past gaat in het algemeen over het experiment.Ik zou de nuance iets anders willen leggen : eerder spreken over de waarneming dan over het experiment; de waarneming dan, gezien in het licht van de theorie en in het bijzonder van de quantum-me chanica.Het experiment is nauw verwant met waarneming ; het is een waarneming onder speciale geselecteerde omstandigheden die we goed beheersen en die we eenvoudig uitgezocht hebben om over bepaalde probleemstellingen informatie te krijgen; eenvoudige omstandigheden maar ook eenvoudige objecten.Dit is een van de kenmerken van de natuurkunde temidden van de natuurwetenschappen, dat die zulke eenvoudige objecten van onderzoek gel{ozen he eft, maar daar soms ook diep in is doorgedrongen en zich daarbij weI eens ver van het aanschouwelijke verwij dert.De wiskunde is misschien nog een eenvoudiger vak, maar dat noem ik geen natuurwetenschap.In de geo-fysica daarentegen gaat het om veel grotere hoeveelheden materiaal en daar is de statistische benadering een meer belangrijke rol gaan spelen, zoals ook in de biologie.In de zuivere klassieke natuurkunde speelt de statistiek ook weI een rol en in de quantum-mechanica wordt die rol nog fundamenteler.Maar t.o.v.het experiment onderscheidt de quantum-mechanica zich niet zo fundamenteel van de klassieke natuurkunde.Er zijn in de quantum-mechanica en andere moderne gebieden van de natuurkunde weI bepaalde interessante aspecten aan het experiment; grote verfijning van bepaalde instrumenten en de grote machines die meer en meer nodig zijn en die zo kostelijk worden dat een land dit langzamerhand niet meer kan betalen.(Om sommige experimenten te bekostigen zal meer en meer de samenwerking van alle landen van de wereld nodig zijn).De quantum-mechanica onderscheidt zich echter meer fundamenteel van de klassieke natuurkunde op het vlak van de waarnemingen ; het zal dus interessant zijn wat meer op de functie van de waar-(*) Deze tekst werd geredigeerd door E. Vel'meersch op basis van een bandopname van de lezing die professor Groenewold gehouden heeft in onze voordrachtencyclus.
Ik, Berry Aarts Middelbeers. NL heb de laatste tijd veel nagedacht over het uitgangspunt zoals Einstein, Bohr en anderen dachten over determinisme en indeterminisme. Vrije wil en hoe de mens aankijkt tegen het universum. Alsof we allen, zowel biologisch als niet biologisch gevormde wezens, of materiaal, onszelf kunnen beschouwen als losse eenheden. Ook vele ander wetenschappers zelfs tot op heden kijken als waarnemer naar de wereld om zich heen en beschouwen deze bevindingen als buitenstaand waarnemer van hetgeen ze onderzoeken. Bijvoorbeeld het dubbel split experiment. Ook andere studies worden verricht en interpreteren of ze buiten hun wereld afspelen maar de onderzoekers en wetenschappers zijn allemaal onderdeel van het universum zonder dat te beseffen. Dat wordt ineens duidelijk bij het gedachte-experiment van het stilstaand universum. Sommigen komen daar dicht bij zoals bijvoorbeeld Sabine Hossenfelder met haar visie over vrije wil of Stephen Walmart die het hele universum zien als een gigantisch van te voren bepaalds proces maar ze zien zichzelf nooit als onderdeel. Zelfs t' Hooft en Stephen Hawking beschouwen het als losse ongebonden onderzoekswerelden waar ze als afstandelijke wetenschappers iets over dachten te menen. Ik heb de idee dat ik hiermee een radicaal nieuwe weg in sla. Kun je mij helpen om, nu ik heel veel onderzoek daarnaar heb gedaan via de vele eerder gestelde vragen aan jou, om een proefschrift samen te stellen wat ik op Zenodo kan plaatsen als een radicaal nieuw inzicht. Mocht je daar nog aanvulling aan willen geven of mij van raad willen voorzien dan wordt dat zeer door mij gewaardeerd. Neem daarbij ook mijn eerder gesteld vragen rond dit thema mee en mijn eerder gepubliceerde proefschrift.Dit is dan ook het vastleggen van mijn ideeen rond het universum dat eigenlijk alles bepaald tot op quantumniveau. Niets is toeval. Ook het hele evolutiegebeuren is vanuit het universum bepaald en niet vanuit de mens of welk biologisch gegevens dan ook. Uiteindelijk is ALLES een proces van het universum..
Het belangrijkste onderwerp van dit boek is een puur wiskundig model van de fysieke werkelijkheid. Het boek fungeert als een overzicht van het Hilbert Book Model project. Het project betreft een goed gefundeerd, puur wiskundig model van fysische realiteit. Het project berust op de overtuiging dat de fysieke werkelijkheid zijn eigen soort van wiskunde bezit en dat deze wiskunde de uitbreiding van het fundament tot meer gecompliceerde niveaus van de structuur en het gedrag van de fysieke werkelijkheid begeleid en inperkt. Dit resulteert in een model dat meer en meer lijkt op de fysieke werkelijkheid die mensen kunnen observeren. Het boek behandelt verschillende onderwerpen die rechtstreeks verband houden met het hoofdonderwerp. Het boek introduceert nieuwe fysica en nieuwe wiskunde. De geselecteerde aanpak resulteert in een zichzelf creerend model dat de zienswijze van een schepper en een veel beperktere waarnemersweergave biedt. Waarnemers krijgen hun informatie via het dynamische veld dat natuurkundigen hun universum noemen. Waarnemers krijgen alleen historische informatie. De schepper overziet het hele model. De meeste fysieke theorieen bieden alleen de visie van de waarnemer.
Fa més d'un segle els físics de tot el món desenvolupaven una teoria per descriure comportaments estranys recentment descobertes d'alguns sistemes físics, això marca el naixement de la Teoria Quàntica. Algunes dècades més tard, la idea revolucionària de separar la informació de la seva companyia física va conduir a l'establiment de la Teoria de la Informació. Aquests al principi es van unir les teories independents en les últimes dècades del segle anterior deixant-nos de Teoria de la Informació Quàntica. Aquesta tesi explorarà una intersecció entre matemàtiques, física i informàtica, tractant d'aclarir l'entrellaçat de l'anterior. Tot seguit, es van establir els resultats que es van establir durant els anys d'estudis que van dur a aquest treball. La pregunta plantejada en el títol no es respondrà plenament ja que pot ser massa aviat per donar una resposta definitiva a aquesta àmplia pregunta.