Yerdeğiştirmeyen koordinatlar geometrisinin önemi özellikle sicim teorilerinde uzay-zaman koordinatlarının yerdeğişmez olması gerektiği anlaşılınca artmıştır. Yerdeğiştirmeyen koordinatların uygulamalarının ne gibi etkileri olacağını görebilmek için bu koordinatlarda kuantum mekaniğinde ulaşılacak sonuçlara bakılabilir. Bu çalışmada yerdeğiştirmeyen koordinatlarda kuantum mekaniğinin anlaşılmasına yardımcı olması amacıyla bu koordinatlarda Wigner fonksiyonları çalışılmıştır. Yerdeğiştirmezlik ve kuantizasyon iki farklı deformasyon olarak çalışılmış, harmonik salınıcı ve Landau problemi için Wigner fonksiyonları ele alınmıştır. Bir boyutlu harmonik salınıcı için Wigner fonksiyonları bulunmuş, iki boyuta genellenmesi tartışılmıştır. Ayrıca Landau problemi için Wigner fonksiyonları, yerdeğiştirmeyen koordinatlarla birlikte yerdeğiştirmeyen momentumlar için bulunmuştur. İlginç bir bulgu olarak da yerdeğiştirmezlik ilişkilerinin özel bir seçimiyle Landau problemi için Wigner fonksiyonunun yerdeğiştirmezlik parametresinden bağımsız olduğu görülmüştür.
Yerdeğiştirmeyen koordinatlar geometrisinin önemi özellikle sicim teorilerinde uzay-zaman koordinatlarının yerdeğişmez olması gerektiği anlaşılınca artmıştır. Yerdeğiştirmeyen koordinatların uygulamalarının ne gibi etkileri olacağını görebilmek için bu koordinatlarda kuantum mekaniğinde ulaşılacak sonuçlara bakılabilir. Bu çalışmada yerdeğiştirmeyen koordinatlarda kuantum mekaniğinin anlaşılmasına yardımcı olması amacıyla bu koordinatlarda Wigner fonksiyonları çalışılmıştır. Yerdeğiştirmezlik ve kuantizasyon iki farklı deformasyon olarak çalışılmış, harmonik salınıcı ve Landau problemi için Wigner fonksiyonları ele alınmıştır. Bir boyutlu harmonik salınıcı için Wigner fonksiyonları bulunmuş, iki boyuta genellenmesi tartışılmıştır. Ayrıca Landau problemi için Wigner fonksiyonları, yerdeğiştirmeyen koordinatlarla birlikte yerdeğiştirmeyen momentumlar için bulunmuştur. İlginç bir bulgu olarak da yerdeğiştirmezlik ilişkilerinin özel bir seçimiyle Landau problemi için Wigner fonksiyonunun yerdeğiştirmezlik parametresinden bağımsız olduğu görülmüştür.
Bu tez çalışmasında ilk olarak, kuantum özdeş parçacık sistemlerinden olan fermiyonların genel kuantum mekaniksel özellikleri ele alınmıştır. Daha sonra, ideal Fermi gazının iki ve üç-boyutlu uzaylarda genel termodinamik ve istatistiksel özellikleri incelenmiştir. \nİkinci olarak, özel bir deforme Fermi sistemini oluşturan VPJC-tipli q-deforme fermiyon gaz modelinin kuantum cebirsel özelliklerinin yanı sıra, modele ait fermiyonik Jackson türev operatörünün bazı matematiksel fonksiyonlara etkileri de çalışılmıştır. \nTez çalışmasının ilk özgün kısmı olarak; üç-boyutlu uzayda, VPJC-tipli q-deforme fermiyon gaz modelinin düşük sıcaklıklardaki istatistiksel mekanik davranışı üzerine yoğunlaşılmıştır. Özel olarak, modelin deforme kimyasal potansiyeli ve deforme ısı kapasitesinin hem sıcaklık ile hem de 0 < q < 1 aralığında tanımlı deformasyon parametresi q ile değişimleri incelenmiştir. VPJC-fermiyon gaz modelinin fiziksel bir uygulaması olarak deforme ısı kapasitesi fonksiyonu; Niobyum, Demir ve Kurşun metallerinin elektronik ısı kapasitelerinin sıcaklıkla değişimlerinin incelenmesine uygulanmıştır. \nTez çalışmasının diğer bir özgün kısmında ise, VPJC-fermiyon gaz modelinin iki-boyutlu uzayda termodinamik ve istatistiksel özellikleri incelenmiştir. Yine iki-boyutta, modelin hal denkleminin virial açılımı yapılarak, ilk beş deforme virial katsayısı bulunmuştur. \nSonuç olarak, VPJC-fermiyon gaz modelinin deformasyon parametresi q’nun termodinamik ve istatistiksel fonksiyonlara etkileri araştırılmıştır. Bulunan sonuçların, ideal Fermi gazının istatistiksel mekanik sonuçlarıyla kıyaslamaları yapılmıştır. Özellikle düşük sıcaklıklarda, VPJC-tipli q-deforme fermiyon gaz modelinden elde edilen ısı kapasitesi faktörü olan q-deforme Sommerfeld parametresinin incelenen metaller için deneysel sonuçlarla, serbest-elektron teorisi sonuçlarından daha uyumlu olduğu gösterilmiştir. Son olarak, VPJC-fermiyon gaz modelinin diğer muhtemel uygulama alanlarının neler olabileceği tartışılmıştır.
Bu çalışmada Moyal parantezinin yarıklasik limiti alınarak spin dinamiği incelenmiştir. Ele alınan sistemi tanımlayan lagrange fonksiyoneli tekil olduğundan sistemin bağları ve seçilen ayar alanları ile koordinatlar bir deformasyon parametresi yardımıyla uyuşumsuz hale gelmiş ve sistemin dinamiğini belirleyen yarıklasik parantezler ile Hall etkisi ve iki farklı formulasyonuyla spin Hall etkisi tartışılmıştır. Yarıklasik limitte hesaplar yapıldığından hem klasik olayları hem de kuantum mekaniksel olayları incelemek mümkün olmuştur. Klasik sistemler göz önüne alındığında yarıklasik parantezler Poisson parantezlerine dönüşmüşlerdir. Spin, kuantum mekaniksel bir olgu olması sebebi ile yarıklasik limitte incelenebilmiş ve iki farklı formulasyonda da spin Hall iletkenliği bulunmuştur. Hall etkisi incelenirken deformasyon parametresinin uygun seçimi ile kuantum Hall iletkenliği bulunmuş böylelikle etkileşimsiz bir teoriden etkileşimli bir teoriye geçiş sağlanmıştır. Spin Hall etkisi incelenirken deformasyon parametresinin uygun seçimi ile literatürdeki farklı spin Hall iletkenlik sonuçlarına ulaşılmıştır. Hesaplanan sonuçlar literatürdekilerle uyum içerisinde olmakla beraber yeni öngörüler de sunabilmektedir.
Bu çalışmada öncelikle kuantum özdeş parçacık sistemlerinden bozonların genel \nkuantum mekaniksel özellikleri ele alındı. Özel olarak, bir-boyutlu standart bozon \nsalınıcıları sistemini tanımlayan operatör bağıntıları ve sistemin Hamiltoniyeni \nincelendi. Daha sonra Bose sistemlerinin istatistiksel dağılım fonksiyonunun nasıl elde \nedilebileceği araştırıldı. \nİkinci olarak, ideal Bose gazının genel istatistik mekaniksel özellikleri incelendi. \nÖzellikle ideal Bose gazının hal denklemi, öz ısısı, entropisi gibi fonksiyonlarının düşük \nve yüksek sıcaklıklarda değişimlerine yoğunlaşıldı. Buradan standart Bose \nsistemlerinde, Bose-Einstein yoğunlaşmasının hangi koşullarda gerçekleşebileceği \nteorik olarak araştırıldı. \nÜçüncü olarak, bu çalışmanın orijinal kısmını oluşturan ve Bose sistemlerine de \nbir örnek uygulama olabilecek genelleştirilmiş bir bozon gazı modeli ele alındı. Tamm- \nDancoff (TD) bozon gazı modeli olarak adlandırılan bu sistemi tanımlayan bazı \nkuantum mekaniksel özellikler incelenerek, modelin bazı istatistik mekaniksel yönleri \nüzerinde çalışıldı. Özel olarak, bu genelleştirilmiş bozon gazı modelinin deformasyon \nparametresinin sistemin genelleştirilmiş dağılım fonksiyonu, iç enerjisi, entropisi gibi \nfonksiyonlarına etkileri araştırıldı. Ayrıca bu yolla, sistemin genelleştirilmiş Bose- \nEinstein fonksiyonları (g (z,q)) n elde edilerek, 0 z 1 ve q 1 bölgelerinde bu \nfonksiyonların değişimleri incelendi. Bu bağlamda elde edilen önemli sonuçlardan \nbirisi, düşük sıcaklıklarda sistemin entropisinin deformasyon parametresi q arttıkça \nazalış göstermesidir. Son olarak, elde edilen diğer sonuçların yanı sıra TD-bozon gazı \nmodeline uygulama alanı teşkil edebilecek fiziksel problemlerden bazıları tartışıldı.
Bu tezde, hem fermiyonik hem de bozonik bileşenleri içeren, maksimum dolanık Bell tabanlı sÜper-eş uyumlu durumlar kümesini inceliyoruz. Aragone ve Zypmann tarafından tanıtılan süpersimetrik yok edici operatörü genişleterek, Bell iki-kübit kuantum durumlarıyla ilişkili dört farklı süpersimetrik eş uyumlu durum geliştiriyoruz. Bu Bell süper-kübit durumları, yer değiştirme operatörü kullanılarak inşa edilen Bell tabanlı süpersimetrik eş uyumlu durumların temelini oluşturur. Bu durumlar, süper-Bloch küresi üzerinde noktalar olarak temsil edilen ayrık bozonik eş uyumlu durumlarla birleştirildiğinde, ortaya çıkan yapıyı Bell tabanlı süper-eş uyumlu durumlar olarak adlandırılır.. Bozonik ve fermiyonik bileşenler arasındaki dolanıklık, süper-kübit referans durumu üzerinde etkili olan bir bozonik yer değiştirme operatörü aracılığıyla analiz edilir. Bu dolanık süper-eş uyumlu durumlar için belirsizlik ilişkileri concurrence C ile ifade edilir. Belirsizlik ile concurrence arasındaki monoton ilişki, dolanıklığın belirsizlik ilişkileri üzerindeki etkisini göstermektedir. Daha sonra, konum ve momentum belirsizliklerinde kuadratür sıkışması gözlemliyoruz. Ayrıca, belirsizlik ilişkileri iki Fibonacci sayısının oranı ile karakterize edilen sonsuz bir süper-eş uyumlu durum dizisi tanımlıyoruz. Önceki sonuçları genelleştirmek amacıyla, tek bir süper-parçacık durumunun karmaşık bir parametre ζ ile tanımlandığı genel bir süper-kübit kuantum durumu tanıtıyoruz. Bu tanımlama, iki birim küre ile karakterize edilen PK-süper-kübit kuantum durumlarına yol açmaktadır. Bu durumlar, PK-süpersimetrik eş uyumlu durumlar olarak adlandırdığımız yapıların temelini oluşturur ve bu durumların dolanıklık özelliklerini inceliyoruz. Son olarak, pq-deforme süper-eş uyumlu durumları ve özel bir durum olarak q-deforme süper-eş uyumlu durumları ele alıyoruz.
Kuantum mekaniğinin matematiksel yapısı matrisler ve diferansiyel işlemcilere dayanmaktadır. Bu işlemcilerin etki ettikleri vektör uzayı genellikle Hilbert uzayı olarak seçilmektedir. Ancak Hilbert uzayı, kuantum fiziğinin yaygın olarak kullanılan formülasyonu olan Dirac formülasyonu ve Dirac delta-fonksiyonunun tanımlanması için gerekli matematiksel alt yapıyı sağlayamamaktadır. Dirac formülasyonunun ve delta-fonksiyonunun matematiksel yapısını oluşturmak amacıyla, I. M Gelfand ve N. Ya. Vilenkin 1964 yılında, L. Schwartz tarafından geliştirilen dağılımlar teorisini geliştirerek Gel'fand üçlü uzay yapısını oluşturmuşlardır. Bu tezde, H. S. Green tarafından kuantum mekaniksel işlemcilerin spektrum ve özvektörlerinin bulunmasında kullanılan faktorizasyon yöntemi kullanılarak, çeşitli kuantum mekaniksel sistemlerin Gel'fand üçlü yapılarının elde edilebileceği gösterilmiştir. Örnek olarak, harmonik salınıcı ve sonsuz kuyu sistemlerinin Gel'fand üçlü uzay yapısı elde edilmiştir. Ayrıca, sonuç kısmında sonsuz kuyu potansiyelinde vektör uzayı olarak Hilbert uzayı seçildiğinde enerjinin karesi ve belirsizlik hesaplarında ortaya çıkan tutarsızlığın, Gel'fand üçlü yapısı seçildiğinde ortadan kaldırılabileceği gösterilmiştir. The mathematical structure of quantum mechanics depends on matrices and differential operators. The space which these operators act on is chosen as Hilbert space usually. However, the Hilbert space cannot provide the necessary mathematical structure which is needed to define the Dirac formulation and Dirac's delta-function used in quantum mechanics generally. In 1964 I. M Gelfand and N. Ya. Vilenkin invented the Gel'fand triplets by developing the distribution theory developed by L. Schwartz in order to create the mathematical structure of Dirac formulation and Dirac's delta-function. In this thesis, it has been represented that Gel'fand triplets of various quantum mechanical systems can be achieved by using the factorization method which is used by H. S. Green to determine the spectrum and eigenvectors of quantum mechanical operators. For example, the Gel'fand triplets of harmonic oscillator and infinite potential well has been achieved. Besides that, the fact that the inconsistency that arises during the calculation of energy squared and uncertainty when the Hilbert space is chosen as vector space can be removed if Gel'fand triplets are chosen.
Kuantum anahtar dağıtımı (KAD) kuantum mekaniğinin temel yasalarına dayalı güvenli bilgi teknolojileri kapsamında önerilmiş birçok uygulama arasında pratik kullanıma en yakın olanıdır. KAD iki kullanıcı arasında güvenli bilgi paylaşımı için kullanılan anahtarın üretilmesini ve dağıtılmasını sağlar. KAD sistemlerinin çalışma prensibinin ve sağladığı güvenliğin temelinde anahtarın tek fotonlar üzerinden kullanıcılar arasında dağıtılması vardır. Bu sebeple, verimli tek foton kaynakları KAD sistemleri için kritik öneme sahiptir. Literatürde farklı tek-foton kaynakları ile KAD gösterimleri mevcuttur ancak elde edilen anahtar üretim oranları ve güvenlik seviyeleri tek-foton kaynaklarının performanslarından kaynaklanan sebeplerle istenilen değerlere ulaşamamıştır. Bu sebeple, özellikle oda sıcaklığında ışıyan verimli tek-foton kaynaklarına yönelik araştırmalar yoğun bir şekilde devam etmektedir. Bu projede alternatif olarak son zamanlarda popüler olan altigen bor nitrür (hBN) içerisindeki kusur merkezleri KAD için tek-foton kaynağı olarak çalışıldı. HBN bilinen diğer iki boyutlu malzemelerden farklı olarak sahip olduğu geniş bant aralığı sayesinde (~5.5 eV) farklı enerji değerlerine sahip kusur merkezleri barındırır. Böylece, mor-ötesinden görünür bölgeye kadar olan geniş bir spektrumda tek-foton ışıması elde edilebilir. Ayrıca, hBN kusur merkezlerinden elde edilen tek-foton ışımasını 800 K gibi çok yüksek sıcaklıklarda da gözlemlemek mümkündür. Bütün bu özellikleri nedeniyle hBN malzemesinin kuantum bilgi teknolojileri, metroloji ve sensör teknolojileri gibi farklı alanlarda ve farklı ortam koşullarında kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu proje kapsamında hBN içerisindeki kusur merkezlerinden elde edilen sıfır-fonon çizgisi (ZPL) ışımasının kuantum optik özelliklerinin incelendi ve bu yapılar ile ilk defa B92 protokolüne dayalı açık-hava KAD gösterimi yapıldı.