Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Log inSign up
Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Blog
Job Board
Q3AS

© 2026 Aqora Quantum S.A.S.

TermsPrivacyLegal Notice

Κβαντική αντιμετώπιση της αλληλεπιδράσεως ΗΜ πεδίου - Δισταθμικού Συστήματος

Constantinos Simserides, Κωνσταντίνος Σιμσερίδης

Published Jan 1, 2015• 0 citations
OpenAlex

Abstract

ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ LASERS [EΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝEΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΘEΤΙΚΩΝ EΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ]

Related papers

Μεθευρετικές μέθοδοι και τεχνικές εμπνευσμένες από τον κβαντικό υπολογισμό για αλγόριθμους βελτιστοποίησης

Χρήστος Παπαλίτσας

Η εκπόνηση της παρούσας διατριβής αφορά το πεδίο της Βελτιστοποίησης Αλγορίθμων και πιο συγκεκριμένα με το πεδίο της συνδυαστικής βελτιστοποίησης. Στην ουσία πραγματεύεται τη διερεύνηση μεθευρετικών μεθόδων που βασίζονται σε συμβατικές ή μη συμβατικές, εμπνευσμένες από τον κβαντικό υπολογισμό τεχνικές με σκοπό την εφαρμογή τους σε αλγόριθμους βελτιστοποίησης για την επίλυση προβλημάτων από τον πραγματικό κόσμο. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζουμε την κβαντικά εμπνευσμένη μεθευρετική μέθοδο qGVNS (quantum General Variable Neighborhood Search), την οποία χρησιμοποιούμε για να επιλύσουμε το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή (Travelling Salesman Problem, TSP εν συντομία) όπως επίσης και το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή με χρονικά παράθυρα (Travelling Salesman Problem with Time Windows, TSPTW εν συντομία). Ο τελικός σκοπός είναι η επίλυση ρεαλιστικών προβλημάτων από τον πραγματικό κόσμο που έχουν μοντελοποιηθεί σαν προβλήματα βελτιστοποίησης (TSP ή TSPTW) χρησιμοποι-ώντας τις μη συμβατικές μεθευρετικές μεθόδους που αναπτύξαμε. Το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς σε πολλές μεθόδους βελτιστοποίησης και έχει πλήθος εφαρμογών σε πολλές και διαφορετικές περιοχές, όπως στην τεχνητή νοημοσύνη, την βιοπληροφορικη, την βέλτιστη αναζήτηση διαδρομών και αλλού. Σε αυτή τη διατριβή διερευνούμε ιδιαίτερα την εκδοχή του TSP προβλήματος, που αποτελείται από κάποιους επιπρόσθετους περιορισμούς, όπως τα χρονικά παράθυρα (time windows). Η εκδοχή αυτή είναι γνωστή ως TSPTW (Travelling Salesman Problem with Time Windows). Με βάση το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή (TSP) αλλά και το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή με χρονικά παράθυρα (TSPTW) επιλύσαμε το πρόβλημα περισυλλογής απορριμάτων από τον πραγματικό κόσμο, σε δύο διαφορετικές εκδοχές του. Το απλό πρόβλημα της περισυλλογής των απορριμάτων όπως και το πρόβλημα περισυλλογής των απορριμάτων με χρονικά παράθυρα. Συνεχίζοντας, πραγματοποιήσαμε αναλυτική και διεξοδική συγκριτική μελέτη απόδοσης ανά-μεσα στην νέα κβαντικά εμπνευσμένη μέθοδο που προτείναμε και σε άλλες συμβατικές μεθόδους. Η παρούσα διατριβή ολοκληρώνεται με την παρουσίαση μερικών βασικών σημείων και βιβλιογραφίας σχετική με την κβαντική βελτιστοποίηση και την κβαντική ανόπτηση (quantum annealing).

•Jul 1, 2020•0 citations

Μελέτη ιδιοτήτων της κβαντικής πληροφορίας σε κβαντικά συστήματα

Γεώργιος Σταματίου

Η Κβαντική Πληροφορία είναι μια ιδιότητα των κβαντικών συστημάτων που σχετίζεται με την κβαντομηχανική επαλληλία και την συσχέτιση των συστημάτων σε Ενδιαπλοκή. Λόγω της αλληλεπίδρασης με το κλασικό περιβάλλον η Ενδιαπλοκή χάνεται ταχύτατα με συνέπεια να περιορίζεται δραματικά η πρακτική της χρησιμότητα. Πραγματοποιήθηκε διερεύνηση διαφόρων διατάξεων κβαντικών συστημάτων είτε σε αλληλεπίδραση με άλλα συστήματα είτε μεμονωμένων, αλλά με την συνθήκη το αντίστοιχο κλασικό μη γραμμικό σύστημα να είναι χαοτικό ή ολοκληρώσιμο. Ερευνητικά αποτελέσματα: 1. Ο ρυθμός μεταβολής της Ενδιαπλοκής με την μεταβολή μιας παραμέτρου σύζευξης φράσσεται από την καμπυλότητα των ενεργειακών επιπέδων. Το αποτέλεσμα έχει γενική ισχύ, διότι βασίζεται σε γενικές ιδιότητες των τυχαίων πινάκων που κωδικοποιούν την χαοτική ή την κανονική συμπεριφορά των συστημάτων,2. Ο ρόλος της λεπτομερούς δομής του κλασικού χώρου των φάσεων. Ερευνήθηκε η εξάρτηση της Ενδιαπλοκής από την τιμή παραμέτρου σύζευξης σε σχέση με το διάγραμμα διακλαδώσεων του Βηματικού Στρόβου, καθώς και σε σχέση με την ύπαρξη Κβαντικών Ουλών, 3. Η μη γραμμικότητα συστημάτων σε συνδυασμό με την παρουσία εξωτερικών πεδίων μπορεί να οδηγήσει σε βέλτιστες τιμές ορισμένων παραμέτρων που ευνοούν την δημιουργία Ενδιαπλοκής θερμικά. Μελετήθηκε κατάλληλο μοντέλο, 4. Κβαντικός δίαυλος βρίσκεται σε αλληλεπίδραση με το τοπικό περιβάλλον. Οι ιδιότητες του τοπικού περιβάλλοντος (χάος ή κανονικότητα) μπορούν να επηρεάσουν τις δυνατότητες του διαύλου, 5. Ένα ανοικτό κβαντικό σύστημα αλληλεπιδρά με τοπικό κβαντικό περιβάλλον λίγων βαθμών ελευθερίας, καθώς και με ένα ολικό Μαρκοβιανό περιβάλλον και τελικά προκαλείται απώλεια κβαντικής συνάφειας. Διερευνήθηκε, αριθμητικά, ο τρόπος με τον οποίο, οι κλασικές ιδιότητες του τοπικού περιβάλλοντος επηρεάζουν τον ρυθμό απώλειας συνάφειας του συστήματος.

•Jan 1, 2010•0 citations

Εισαγωγή στην Κβαντική θεωρία

Leandros Perivolaropoulos

Το βιβλίο αυτό βασίζεται στις διαλέξεις κβαντικής θεωρίας που έδωσα σε τριτοετείς φοιτητές του τμήματος Φυσικής του Παν/μίου Ιωαννίνων, κατά τα έτη 2012-2014. Απευθύνεται σε φοιτητές που έχουν βασικές γνώσεις διαφορικών εξισώσεων, κυματικής και κλασικής μηχανικής. Υπάρχει, ήδη, μια αρκετά εκτενής βιβλιογραφία από συγγράμματα κβαντομηχανικής στον ελληνικό και στον διεθνή χώρο. Η καινοτομία της παρούσας προσπάθειας εστιάζεται στα παρακάτω: Το γραπτό κείμενο συνοδεύεται από βιντεοδιαλέξεις που έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο και οι σχετικοί σύνδεσμοι δίνονται στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Οι βιντεοδιαλέξεις αυτές έχουν βιντεοσκοπηθεί από τον συγγραφέα, αποτελούν τις κανονικές διαλέξεις, που δόθηκαν στα πλαίσια των εξαμηνιαίων υποχρεωτικών μαθημάτων Κβαντική Θεωρία Ι και Κβαντική Θεωρία ΙΙ και απευθύνονται σε τριτοετείς φοιτητές του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Στις διαλέξεις αυτές παρουσιάζεται μία λεπτομερέστερη ανάλυση των θεμάτων, η οποία στην πράξη έχει αποδειχτεί αρκετά χρήσιμη για τους φοιτητές που παρακολούθησαν τα μαθήματα. Κατά τη διάρκεια των βιντεοδιαλέξεων προτείνονται απλές ασκήσεις στους φοιτητές, πολλές από τις οποίες έχουν περιληφθεί και στο γραπτό κείμενο. Το γραπτό κείμενο συνοδεύεται από τις διαφάνειες των διαλέξεων σε μορφή pdf, οι οποίες από μόνες τους αποτελούν μια συνοπτική παρουσίαση των περιεχομένων, χρήσιμη για μια πρώτη ανάγνωση, αλλά και για μία επανάληψη της ύλης. Κάθε κεφάλαιο συνοδεύεται από λυμένες ασκήσεις, άλυτες ασκήσεις, καθώς και (για τα περισσότερα κεφάλαια) από ασκήσεις πολλαπλής επιλογής, που συνοδεύονται από επεξήγηση της ορθής απάντησης. Έτσι παρέχεται στο φοιτητή μια εκτενής ποικιλία εφαρμογών της διδαχθείσης ύλης. Η ανάλυση των θεωρητικών θεμάτων γίνεται σε, όσο το δυνατόν, πιο απλό επίπεδο και συνοπτικά, με έμφαση στην ουσία και αποφεύγοντας εκτενείς συζητήσεις, που αν και διαφωτιστικές, ορισμένες φορές μπορεί να γίνουν κουραστικές και να αποπροσανατολίσουν από την ουσία. Τα θέματα που πραγματευόμαστε καλύπτουν, με αρκετή πληρότητα, την ύλη ενός προπτυχιακού ετήσιου μαθήματος κβαντομηχανικής ή αντίστοιχα δύο εξαμηνιαίων μαθημάτων. Ο συμβολισμός Dirac εισάγεται νωρίς και χρησιμοποιείται σε σημαντικό μέρος του βιβλίου, έτσι ώστε οι φοιτητές να αντιληφθούν την αναπαράσταση της θέσης ως μια ειδική περίπτωση του γενικότερου φορμαλισμού. Επίσης, καλύπτονται συνοπτικά και θέματα, που εμφανίζονται, κυρίως σε πιο προχωρημένα ή και μεταπτυχιακά μαθήματα, όπως μετασχηματισμοί κβαντικών καταστάσεων και τελεστών και πρόσθεση στροφορμών.

•Jan 1, 2016•0 citations

Μελέτη υλοποίησης κβαντικών υπολογιστικών συστημάτων

Δημήτριος Νταλαπέρας

Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκε η δυνατότητα υλοποίησης συστημάτων κβαντικού υπολογισμού που βασίζονται σε εναλλακτικούς τύπους απεικόνισης κβαντικής πληροφορίας. Μελετήθηκαν δύο κύριες τεχνικές. Η πρώτη βασίστηκε σε αρχιτεκτονική πλέγματος άμεσης γειτνίασης, στην οποία προτάθηκε μηχανισμός εκτέλεσης κβαντικού υπολογισμού με τη χρήση ενός μόνο παλμού σε κάθε υπολογιστικό βήμα. Η εναλλακτική απεικόνιση βασίστηκε στη διαδικασία της τηλεμεταφοράς για την επίτευξη της επιθυμητής διάταξης των κβαντικών μπιτ. Το γεγονός ότι μόνο ένας παλμός εφαρμόζεται σε κάθε βήμα, μπορεί να μειώσει το λάθος που οφείλεται σε αλληλεπιδράσεις κβαντικών μπιτ λόγω διάχυσης του σήματος. Συνεπώς, αν μία υλοποίηση υποστηρίζει αποτελεσματικές πράξεις κβαντικής τηλεμεταφοράς, η μεθοδολογία μπορεί να οδηγήσει σε αρκετά σημαντική μείωση του συνολικού θορύβου. Στη δεύτερη τεχνική, χρησιμοποιήθηκαν τα ανώτερα ενεργειακά επίπεδα ενός κβαντικού μπιτ τύπου τρανσμόν (transmon) για την αποθήκευση κβαντικής πληροφορίας. Μέσω θεωρητικής απόδειξης και πειραμάτων που εκτελέστηκαν στους κβαντικούς επεξεργαστές της IBM Quantum Platform αποδείχθηκε ότι μπορεί να επιτευχθεί διεμπλοκή σε λογικό επίπεδο χρησιμοποιώντας τους βαθμούς ελευθερίας ενός μόνο συστήματος. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των αναγκαίων παλμών σύζευξης, που είναι η κύρια πηγή θορύβου στους σύγχρονους κβαντικούς επεξεργαστές.

•Sep 1, 2024•0 citations

Μελέτη και αξιολόγηση αλγορίθμων μετακβαντικής κρυπτογραφίας

Αντώνιος Αλεξίου

Η μελέτη κρυπτογραφικών αλγορίθμων δημοσίου κλειδιού, οι οποίοι θα είναι ανθεκτικοί και μετά την έλευση των κβαντικών υπολογιστών, αποτελούν ένα πολύ σημαντικό ερευνητικό πεδίο, καθώς οι σημερινοί κλασικοί αλγόριθμοι δημοσίου κλειδιού (RSA, ελλειπτικών καμπυλών κ.α.) δεν θα παρέχουν πλέον καμία ασφάλεια στο νέο αυτό τεχνολογικό περιβάλλον. Ήδη γνωρίζουμε διάφορους κρυπτογραφικούς αλγορίθμους οι οποίοι είναι, ή φέρονται να είναι, ασφαλείς ακόμα και με την υπόθεση ότι διαθέτουμε κβαντικούς υπολογιστές (ήτοι πρόκειται για αλγόριθμους μετακβαντικής κρυπτογραφίας). Ωστόσο πολλά θέματα ως προς τη δυνατότητα υλοποίησής τους παραμένουν ανοιχτά. \nΣτην παρούσα εργασία μελετάται η μετακβαντική κρυπτογραφία και τα συναφή μαθηματικά προβλήματα πάνω στα οποία δομούνται οι μετακβαντικοί αλγόριθμοι, με έμφαση στα προβλήματα που άπτονται της θεωρίας κωδίκων, παρουσιάζοντας και υλοποιώντας το κρυπτοσύστημα McEliece – ένα κλασικό κρυπτογραφικό σύστημα που αποτελεί ήδη έναν από τους υποψήφιους κρυπταλγορίθμους στη διαδικασία προτυποποίησης που έχει εκκινήσει ο οργανισμός NIST. Απώτερος στόχος είναι η συγκριτική αποτίμηση της απόδοσης του McEliece σε εφαρμογές πραγματικού χρόνου, σε σχέση με σημερινούς συμβατικούς κρυπταλγορίθμους. Αρχικά πραγματοποιείται μία βιβλιογραφική επισκόπηση σε θεωρητικά ζητήματα της κλασσικής και μετακβαντικής κρυπτογραφίας αλλά και σε θέματα της θεωρίας της πληροφορίας με έμφαση στον κβαντικό υπολογιστή. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του κρυπτοσυστήματος McEliece. Αναπτύσσεται μια υλοποίηση κρυπτοσυστήματος δημόσιου κλειδιού RSA, που αποτελεί και έναν κλασσικό αλγόριθμο, καθώς επίσης και μία αντίστοιχη υλοποίηση κρυπτοσυστήματος δημοσίου κλειδιού με τον αλγόριθμο McEliece: και οι δύο υλοποιήσεις αφορούν μία τυπική εφαρμογή συνομιλίας (chat). Ακολούθως, γίνεται συγκριτική αποτίμηση των δύο υλοποιήσεων. Η μελέτη καταδεικνύει ότι πράγματι ο αλγόριθμος McEliece, ως αλγόριθμος μετακβαντικής κρυπτογραφίας, είναι σημαντικά πιο αργός, αναδεικνύοντας την ανάγκη εύρεσης μεθόδων βελτίωσης της απόδοσης των αλγορίθμων αυτής της κατηγορίας.

•Feb 6, 2019•0 citations

Κβαντικός γραμματισμός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: διερεύνηση παιγνιωδών και βιωματικών προσεγγίσεων στη διδασκαλία της κβαντικής υπολογιστικής

Aspasia V. Oikonomou

Η Δεύτερη Κβαντική Επανάσταση αναδιαμορφώνει το επιστημονικό, τεχνολογικό και κοινωνικό τοπίο, καθιστώντας αναγκαία την προετοιμασία των πολιτών για έναν κόσμο στον οποίο οι κβαντικές τεχνολογίες θα διαδραματίζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο. Στο πλαίσιο αυτό, ο Κβαντικός Γραμματισμός αναδύεται ως νέα μορφή επιστημονικού και τεχνολογικού γραμματισμού, που αφορά την κατανόηση, ερμηνεία και κριτική αξιοποίηση βασικών εννοιών, εφαρμογών και κοινωνικών προεκτάσεων της Κβαντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας. Σκοπός της διατριβής ήταν η θεωρητική θεμελίωση, η επιχειρησιακοποίηση και η εμπειρική διερεύνηση του Κβαντικού Γραμματισμού στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, καθώς και η ανάπτυξη ολοκληρωμένου παιδαγωγικού πλαισίου για τη διδασκαλία της Κβαντικής Υπολογιστικής μέσω παιγνιωδών, βιωματικών και τεχνολογικά διαμεσολαβημένων προσεγγίσεων. Η έρευνα ανέπτυξε ένα πολυδιάστατο θεωρητικό σχήμα με εννοιολογικές, αναπαραστασιακές, τεχνολογικές, μεταγνωστικές και κοινωνικοτεχνολογικές διαστάσεις και χαρτογράφησε κριτικά τη διεθνή βιβλιογραφία, αναδεικνύοντας παιδαγωγικά και ερευνητικά κενά. Οι εμπειρικοί άξονες περιέλαβαν πρωτότυπη διδακτική παρέμβαση σε μαθητές Λυκείου, όπου το πρωτόκολλο Κβαντικής Διανομής Κλειδιού B92 μετασχηματίστηκε σε παιγνιώδη και βιωματική μαθησιακή δραστηριότητα, διερεύνηση της ετοιμότητας και των αναγκών επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών, καθώς και μελέτη της Τεχνητής Νοημοσύνης ως γνωστικού, μεταγνωστικού και ρυθμιστικού υποστηρίγματος της μάθησης. Επιπλέον, σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και αξιολογήθηκε το ψηφιακό εκπαιδευτικό παιχνίδι QClash - Quantum Traffic Arena ως περιβάλλον παιγνιώδους, διερευνητικής και στρατηγικής μάθησης βασικών εννοιών της Κβαντικής Υπολογιστικής. Τα ευρήματα παρέχουν ενδείξεις ότι επιμέρους διαστάσεις του Κβαντικού Γραμματισμού μπορούν να υποστηριχθούν στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση μέσω διερευνητικών δραστηριοτήτων, πολλαπλών αναπαραστάσεων, βιωματικών εμπειριών, παιγνιωδών μορφών αλληλεπίδρασης και παιδαγωγικά σχεδιασμένης τεχνολογικής υποστήριξης. Η σημαντικότερη συνεισφορά της διατριβής είναι η διαμόρφωση του Μοντέλου ILIASPA, το οποίο συνθέτει επτά διαστάσεις: Interaction, Learning-by-Doing, Intuition, Abstraction, Strategy, Playfulness και Adaptation. Το μοντέλο προτείνεται ως ολοκληρωμένο θεωρητικό, παιδαγωγικό και τεχνολογικά διαμεσολαβημένο πλαίσιο για την ανάπτυξη Κβαντικού Γραμματισμού στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και την προετοιμασία μαθητών ως ενεργών και κριτικά σκεπτόμενων πολιτών της κβαντικής εποχής.

•Aug 1, 2026•0 citations
Η εκπόνηση της παρούσας διατριβής αφορά το πεδίο της Βελτιστοποίησης Αλγορίθμων και πιο συγκεκριμένα με το πεδίο της συνδυαστικής βελτιστοποίησης. Στην ουσία πραγματεύεται τη διερεύνηση μεθευρετικών μεθόδων που βασίζονται σε συμβατικές ή μη συμβατικές, εμπνευσμένες από τον κβαντικό υπολογισμό τεχνικές με σκοπό την εφαρμογή τους σε αλγόριθμους βελτιστοποίησης για την επίλυση προβλημάτων από τον πραγματικό κόσμο. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζουμε την κβαντικά εμπνευσμένη μεθευρετική μέθοδο qGVNS (quantum General Variable Neighborhood Search), την οποία χρησιμοποιούμε για να επιλύσουμε το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή (Travelling Salesman Problem, TSP εν συντομία) όπως επίσης και το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή με χρονικά παράθυρα (Travelling Salesman Problem with Time Windows, TSPTW εν συντομία). Ο τελικός σκοπός είναι η επίλυση ρεαλιστικών προβλημάτων από τον πραγματικό κόσμο που έχουν μοντελοποιηθεί σαν προβλήματα βελτιστοποίησης (TSP ή TSPTW) χρησιμοποι-ώντας τις μη συμβατικές μεθευρετικές μεθόδους που αναπτύξαμε. Το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς σε πολλές μεθόδους βελτιστοποίησης και έχει πλήθος εφαρμογών σε πολλές και διαφορετικές περιοχές, όπως στην τεχνητή νοημοσύνη, την βιοπληροφορικη, την βέλτιστη αναζήτηση διαδρομών και αλλού. Σε αυτή τη διατριβή διερευνούμε ιδιαίτερα την εκδοχή του TSP προβλήματος, που αποτελείται από κάποιους επιπρόσθετους περιορισμούς, όπως τα χρονικά παράθυρα (time windows). Η εκδοχή αυτή είναι γνωστή ως TSPTW (Travelling Salesman Problem with Time Windows). Με βάση το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή (TSP) αλλά και το πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή με χρονικά παράθυρα (TSPTW) επιλύσαμε το πρόβλημα περισυλλογής απορριμάτων από τον πραγματικό κόσμο, σε δύο διαφορετικές εκδοχές του. Το απλό πρόβλημα της περισυλλογής των απορριμάτων όπως και το πρόβλημα περισυλλογής των απορριμάτων με χρονικά παράθυρα. Συνεχίζοντας, πραγματοποιήσαμε αναλυτική και διεξοδική συγκριτική μελέτη απόδοσης ανά-μεσα στην νέα κβαντικά εμπνευσμένη μέθοδο που προτείναμε και σε άλλες συμβατικές μεθόδους. Η παρούσα διατριβή ολοκληρώνεται με την παρουσίαση μερικών βασικών σημείων και βιβλιογραφίας σχετική με την κβαντική βελτιστοποίηση και την κβαντική ανόπτηση (quantum annealing).
Η Κβαντική Πληροφορία είναι μια ιδιότητα των κβαντικών συστημάτων που σχετίζεται με την κβαντομηχανική επαλληλία και την συσχέτιση των συστημάτων σε Ενδιαπλοκή. Λόγω της αλληλεπίδρασης με το κλασικό περιβάλλον η Ενδιαπλοκή χάνεται ταχύτατα με συνέπεια να περιορίζεται δραματικά η πρακτική της χρησιμότητα. Πραγματοποιήθηκε διερεύνηση διαφόρων διατάξεων κβαντικών συστημάτων είτε σε αλληλεπίδραση με άλλα συστήματα είτε μεμονωμένων, αλλά με την συνθήκη το αντίστοιχο κλασικό μη γραμμικό σύστημα να είναι χαοτικό ή ολοκληρώσιμο. Ερευνητικά αποτελέσματα: 1. Ο ρυθμός μεταβολής της Ενδιαπλοκής με την μεταβολή μιας παραμέτρου σύζευξης φράσσεται από την καμπυλότητα των ενεργειακών επιπέδων. Το αποτέλεσμα έχει γενική ισχύ, διότι βασίζεται σε γενικές ιδιότητες των τυχαίων πινάκων που κωδικοποιούν την χαοτική ή την κανονική συμπεριφορά των συστημάτων,2. Ο ρόλος της λεπτομερούς δομής του κλασικού χώρου των φάσεων. Ερευνήθηκε η εξάρτηση της Ενδιαπλοκής από την τιμή παραμέτρου σύζευξης σε σχέση με το διάγραμμα διακλαδώσεων του Βηματικού Στρόβου, καθώς και σε σχέση με την ύπαρξη Κβαντικών Ουλών, 3. Η μη γραμμικότητα συστημάτων σε συνδυασμό με την παρουσία εξωτερικών πεδίων μπορεί να οδηγήσει σε βέλτιστες τιμές ορισμένων παραμέτρων που ευνοούν την δημιουργία Ενδιαπλοκής θερμικά. Μελετήθηκε κατάλληλο μοντέλο, 4. Κβαντικός δίαυλος βρίσκεται σε αλληλεπίδραση με το τοπικό περιβάλλον. Οι ιδιότητες του τοπικού περιβάλλοντος (χάος ή κανονικότητα) μπορούν να επηρεάσουν τις δυνατότητες του διαύλου, 5. Ένα ανοικτό κβαντικό σύστημα αλληλεπιδρά με τοπικό κβαντικό περιβάλλον λίγων βαθμών ελευθερίας, καθώς και με ένα ολικό Μαρκοβιανό περιβάλλον και τελικά προκαλείται απώλεια κβαντικής συνάφειας. Διερευνήθηκε, αριθμητικά, ο τρόπος με τον οποίο, οι κλασικές ιδιότητες του τοπικού περιβάλλοντος επηρεάζουν τον ρυθμό απώλειας συνάφειας του συστήματος.
Το βιβλίο αυτό βασίζεται στις διαλέξεις κβαντικής θεωρίας που έδωσα σε τριτοετείς φοιτητές του τμήματος Φυσικής του Παν/μίου Ιωαννίνων, κατά τα έτη 2012-2014. Απευθύνεται σε φοιτητές που έχουν βασικές γνώσεις διαφορικών εξισώσεων, κυματικής και κλασικής μηχανικής. Υπάρχει, ήδη, μια αρκετά εκτενής βιβλιογραφία από συγγράμματα κβαντομηχανικής στον ελληνικό και στον διεθνή χώρο. Η καινοτομία της παρούσας προσπάθειας εστιάζεται στα παρακάτω: Το γραπτό κείμενο συνοδεύεται από βιντεοδιαλέξεις που έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο και οι σχετικοί σύνδεσμοι δίνονται στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Οι βιντεοδιαλέξεις αυτές έχουν βιντεοσκοπηθεί από τον συγγραφέα, αποτελούν τις κανονικές διαλέξεις, που δόθηκαν στα πλαίσια των εξαμηνιαίων υποχρεωτικών μαθημάτων Κβαντική Θεωρία Ι και Κβαντική Θεωρία ΙΙ και απευθύνονται σε τριτοετείς φοιτητές του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Στις διαλέξεις αυτές παρουσιάζεται μία λεπτομερέστερη ανάλυση των θεμάτων, η οποία στην πράξη έχει αποδειχτεί αρκετά χρήσιμη για τους φοιτητές που παρακολούθησαν τα μαθήματα. Κατά τη διάρκεια των βιντεοδιαλέξεων προτείνονται απλές ασκήσεις στους φοιτητές, πολλές από τις οποίες έχουν περιληφθεί και στο γραπτό κείμενο. Το γραπτό κείμενο συνοδεύεται από τις διαφάνειες των διαλέξεων σε μορφή pdf, οι οποίες από μόνες τους αποτελούν μια συνοπτική παρουσίαση των περιεχομένων, χρήσιμη για μια πρώτη ανάγνωση, αλλά και για μία επανάληψη της ύλης. Κάθε κεφάλαιο συνοδεύεται από λυμένες ασκήσεις, άλυτες ασκήσεις, καθώς και (για τα περισσότερα κεφάλαια) από ασκήσεις πολλαπλής επιλογής, που συνοδεύονται από επεξήγηση της ορθής απάντησης. Έτσι παρέχεται στο φοιτητή μια εκτενής ποικιλία εφαρμογών της διδαχθείσης ύλης. Η ανάλυση των θεωρητικών θεμάτων γίνεται σε, όσο το δυνατόν, πιο απλό επίπεδο και συνοπτικά, με έμφαση στην ουσία και αποφεύγοντας εκτενείς συζητήσεις, που αν και διαφωτιστικές, ορισμένες φορές μπορεί να γίνουν κουραστικές και να αποπροσανατολίσουν από την ουσία. Τα θέματα που πραγματευόμαστε καλύπτουν, με αρκετή πληρότητα, την ύλη ενός προπτυχιακού ετήσιου μαθήματος κβαντομηχανικής ή αντίστοιχα δύο εξαμηνιαίων μαθημάτων. Ο συμβολισμός Dirac εισάγεται νωρίς και χρησιμοποιείται σε σημαντικό μέρος του βιβλίου, έτσι ώστε οι φοιτητές να αντιληφθούν την αναπαράσταση της θέσης ως μια ειδική περίπτωση του γενικότερου φορμαλισμού. Επίσης, καλύπτονται συνοπτικά και θέματα, που εμφανίζονται, κυρίως σε πιο προχωρημένα ή και μεταπτυχιακά μαθήματα, όπως μετασχηματισμοί κβαντικών καταστάσεων και τελεστών και πρόσθεση στροφορμών.
Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκε η δυνατότητα υλοποίησης συστημάτων κβαντικού υπολογισμού που βασίζονται σε εναλλακτικούς τύπους απεικόνισης κβαντικής πληροφορίας. Μελετήθηκαν δύο κύριες τεχνικές. Η πρώτη βασίστηκε σε αρχιτεκτονική πλέγματος άμεσης γειτνίασης, στην οποία προτάθηκε μηχανισμός εκτέλεσης κβαντικού υπολογισμού με τη χρήση ενός μόνο παλμού σε κάθε υπολογιστικό βήμα. Η εναλλακτική απεικόνιση βασίστηκε στη διαδικασία της τηλεμεταφοράς για την επίτευξη της επιθυμητής διάταξης των κβαντικών μπιτ. Το γεγονός ότι μόνο ένας παλμός εφαρμόζεται σε κάθε βήμα, μπορεί να μειώσει το λάθος που οφείλεται σε αλληλεπιδράσεις κβαντικών μπιτ λόγω διάχυσης του σήματος. Συνεπώς, αν μία υλοποίηση υποστηρίζει αποτελεσματικές πράξεις κβαντικής τηλεμεταφοράς, η μεθοδολογία μπορεί να οδηγήσει σε αρκετά σημαντική μείωση του συνολικού θορύβου. Στη δεύτερη τεχνική, χρησιμοποιήθηκαν τα ανώτερα ενεργειακά επίπεδα ενός κβαντικού μπιτ τύπου τρανσμόν (transmon) για την αποθήκευση κβαντικής πληροφορίας. Μέσω θεωρητικής απόδειξης και πειραμάτων που εκτελέστηκαν στους κβαντικούς επεξεργαστές της IBM Quantum Platform αποδείχθηκε ότι μπορεί να επιτευχθεί διεμπλοκή σε λογικό επίπεδο χρησιμοποιώντας τους βαθμούς ελευθερίας ενός μόνο συστήματος. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των αναγκαίων παλμών σύζευξης, που είναι η κύρια πηγή θορύβου στους σύγχρονους κβαντικούς επεξεργαστές.
Η μελέτη κρυπτογραφικών αλγορίθμων δημοσίου κλειδιού, οι οποίοι θα είναι ανθεκτικοί και μετά την έλευση των κβαντικών υπολογιστών, αποτελούν ένα πολύ σημαντικό ερευνητικό πεδίο, καθώς οι σημερινοί κλασικοί αλγόριθμοι δημοσίου κλειδιού (RSA, ελλειπτικών καμπυλών κ.α.) δεν θα παρέχουν πλέον καμία ασφάλεια στο νέο αυτό τεχνολογικό περιβάλλον. Ήδη γνωρίζουμε διάφορους κρυπτογραφικούς αλγορίθμους οι οποίοι είναι, ή φέρονται να είναι, ασφαλείς ακόμα και με την υπόθεση ότι διαθέτουμε κβαντικούς υπολογιστές (ήτοι πρόκειται για αλγόριθμους μετακβαντικής κρυπτογραφίας). Ωστόσο πολλά θέματα ως προς τη δυνατότητα υλοποίησής τους παραμένουν ανοιχτά. \nΣτην παρούσα εργασία μελετάται η μετακβαντική κρυπτογραφία και τα συναφή μαθηματικά προβλήματα πάνω στα οποία δομούνται οι μετακβαντικοί αλγόριθμοι, με έμφαση στα προβλήματα που άπτονται της θεωρίας κωδίκων, παρουσιάζοντας και υλοποιώντας το κρυπτοσύστημα McEliece – ένα κλασικό κρυπτογραφικό σύστημα που αποτελεί ήδη έναν από τους υποψήφιους κρυπταλγορίθμους στη διαδικασία προτυποποίησης που έχει εκκινήσει ο οργανισμός NIST. Απώτερος στόχος είναι η συγκριτική αποτίμηση της απόδοσης του McEliece σε εφαρμογές πραγματικού χρόνου, σε σχέση με σημερινούς συμβατικούς κρυπταλγορίθμους. Αρχικά πραγματοποιείται μία βιβλιογραφική επισκόπηση σε θεωρητικά ζητήματα της κλασσικής και μετακβαντικής κρυπτογραφίας αλλά και σε θέματα της θεωρίας της πληροφορίας με έμφαση στον κβαντικό υπολογιστή. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του κρυπτοσυστήματος McEliece. Αναπτύσσεται μια υλοποίηση κρυπτοσυστήματος δημόσιου κλειδιού RSA, που αποτελεί και έναν κλασσικό αλγόριθμο, καθώς επίσης και μία αντίστοιχη υλοποίηση κρυπτοσυστήματος δημοσίου κλειδιού με τον αλγόριθμο McEliece: και οι δύο υλοποιήσεις αφορούν μία τυπική εφαρμογή συνομιλίας (chat). Ακολούθως, γίνεται συγκριτική αποτίμηση των δύο υλοποιήσεων. Η μελέτη καταδεικνύει ότι πράγματι ο αλγόριθμος McEliece, ως αλγόριθμος μετακβαντικής κρυπτογραφίας, είναι σημαντικά πιο αργός, αναδεικνύοντας την ανάγκη εύρεσης μεθόδων βελτίωσης της απόδοσης των αλγορίθμων αυτής της κατηγορίας.
Η Δεύτερη Κβαντική Επανάσταση αναδιαμορφώνει το επιστημονικό, τεχνολογικό και κοινωνικό τοπίο, καθιστώντας αναγκαία την προετοιμασία των πολιτών για έναν κόσμο στον οποίο οι κβαντικές τεχνολογίες θα διαδραματίζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο. Στο πλαίσιο αυτό, ο Κβαντικός Γραμματισμός αναδύεται ως νέα μορφή επιστημονικού και τεχνολογικού γραμματισμού, που αφορά την κατανόηση, ερμηνεία και κριτική αξιοποίηση βασικών εννοιών, εφαρμογών και κοινωνικών προεκτάσεων της Κβαντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας. Σκοπός της διατριβής ήταν η θεωρητική θεμελίωση, η επιχειρησιακοποίηση και η εμπειρική διερεύνηση του Κβαντικού Γραμματισμού στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, καθώς και η ανάπτυξη ολοκληρωμένου παιδαγωγικού πλαισίου για τη διδασκαλία της Κβαντικής Υπολογιστικής μέσω παιγνιωδών, βιωματικών και τεχνολογικά διαμεσολαβημένων προσεγγίσεων. Η έρευνα ανέπτυξε ένα πολυδιάστατο θεωρητικό σχήμα με εννοιολογικές, αναπαραστασιακές, τεχνολογικές, μεταγνωστικές και κοινωνικοτεχνολογικές διαστάσεις και χαρτογράφησε κριτικά τη διεθνή βιβλιογραφία, αναδεικνύοντας παιδαγωγικά και ερευνητικά κενά. Οι εμπειρικοί άξονες περιέλαβαν πρωτότυπη διδακτική παρέμβαση σε μαθητές Λυκείου, όπου το πρωτόκολλο Κβαντικής Διανομής Κλειδιού B92 μετασχηματίστηκε σε παιγνιώδη και βιωματική μαθησιακή δραστηριότητα, διερεύνηση της ετοιμότητας και των αναγκών επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών, καθώς και μελέτη της Τεχνητής Νοημοσύνης ως γνωστικού, μεταγνωστικού και ρυθμιστικού υποστηρίγματος της μάθησης. Επιπλέον, σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και αξιολογήθηκε το ψηφιακό εκπαιδευτικό παιχνίδι QClash - Quantum Traffic Arena ως περιβάλλον παιγνιώδους, διερευνητικής και στρατηγικής μάθησης βασικών εννοιών της Κβαντικής Υπολογιστικής. Τα ευρήματα παρέχουν ενδείξεις ότι επιμέρους διαστάσεις του Κβαντικού Γραμματισμού μπορούν να υποστηριχθούν στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση μέσω διερευνητικών δραστηριοτήτων, πολλαπλών αναπαραστάσεων, βιωματικών εμπειριών, παιγνιωδών μορφών αλληλεπίδρασης και παιδαγωγικά σχεδιασμένης τεχνολογικής υποστήριξης. Η σημαντικότερη συνεισφορά της διατριβής είναι η διαμόρφωση του Μοντέλου ILIASPA, το οποίο συνθέτει επτά διαστάσεις: Interaction, Learning-by-Doing, Intuition, Abstraction, Strategy, Playfulness και Adaptation. Το μοντέλο προτείνεται ως ολοκληρωμένο θεωρητικό, παιδαγωγικό και τεχνολογικά διαμεσολαβημένο πλαίσιο για την ανάπτυξη Κβαντικού Γραμματισμού στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και την προετοιμασία μαθητών ως ενεργών και κριτικά σκεπτόμενων πολιτών της κβαντικής εποχής.