Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Log inSign up
Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Blog
Job Board
Q3AS

© 2026 Aqora Quantum S.A.S.

TermsPrivacyLegal Notice

Αλγόριθμοι επαναληπτικής αποκωδικοποίησης κωδικών LDPC και μελέτη της επίδρασης του σφάλματος κβαντισμού στην απόδοση του αλγορίθμου Log Sum-Product

Νικόλαος Κάνιστρας

Published Jan 1, 2008• 0 citations
OpenAlex

Abstract

Οι κώδικες LDPC ανήκουν στην κατηγορία των block κωδικών. Πρόκειται για κώδικες ελέγχου σφαλμάτων μετάδοσης και πιο συγκεκριμένα για κώδικες διόρθωσης σφαλμάτων. Αν και η εφεύρεσή τους (από τον Gallager) τοποθετείται χρονικά στις αρχές της δεκαετίας του 60, μόλις τα τελευταία χρόνια κατάφεραν να κεντρίσουν το έντονο ενδιαφέρον της επιστημονικής-ερευνητικής κοινότητας για τις αξιόλογες επιδόσεις τους. Πρόκειται για κώδικες ελέγχου ισοτιμίας με κυριότερο χαρακτηριστικό τον χαμηλής πυκνότητας πίνακα ελέγχου ισοτιμίας (Low Density Parity Check) από τον οποίο και πήραν το όνομά τους. Δεδομένου ότι η κωδικοποίηση των συγκεκριμένων κωδικών είναι σχετικά απλή, η αποκωδικοποίηση τους είναι εκείνη η οποία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά του κώδικα που μας ενδιαφέρουν, όπως είναι η ικανότητα διόρθωσης σφαλμάτων μετάδοσης (επίδοση) και η καταναλισκόμενη ισχύς. Για το λόγο αυτό έχουν αναπτυχθεί διάφοροι αλγόριθμοι αποκωδικοποίησης, οι οποίοι είναι επαναληπτικοί. Παρόλο που οι ανεπτυγμένοι αλγόριθμοι και οι διάφορες εκδοχές τους δεν είναι λίγοι, δεν έχει ακόμα καταστεί εφικτό να αναλυθεί θεωρητικά η επίδοσή τους. Στην παρούσα εργασία παρατίθενται οι κυριότεροι αλγόριθμοι αποκωδικοποίησης κωδικών LDPC, που έχουν αναπτυχθεί μέχρι σήμερα. Οι αλγόριθμοι αυτοί υλοποιούνται και συγκρίνονται βάσει των αποτελεσμάτων εξομοιώσεων. Ο πιο αποδοτικός από αυτούς είναι ο αποκαλούμενος αλγόριθμος log Sum-Product και στηρίζει σε μεγάλο βαθμό την επίδοσή του σε μία αρκετά πολύπλοκή συνάρτηση, την Φ(x). Η υλοποίηση της τελευταίας σε υλικό επιβάλλει την πεπερασμένη ακρίβεια αναπαράστασής της, δηλαδή τον κβαντισμό της. Το σφάλμα κβαντισμού που εισάγεται από την διαδικασία αυτή θέτει ένα όριο στην επίδοση του αλγορίθμου. Η μελέτη που έγινε στα πλαίσια της εργασίας οδήγησε στον προσδιορισμό δύο μηχανισμών εισαγωγής σφάλματος κβαντισμού στον αλγόριθμο log Sum-Product και στη θεωρητική έκφραση της πιθανότητας εμφάνισης κάθε μηχανισμού κατά την πρώτη επανάληψη του αλγορίθμου. Μελετήθηκε επίσης ο τρόπος με τον οποίο το εισαγόμενο σφάλμα κβαντισμού επιδρά στην απόφαση του αλγορίθμου στο τέλος της κάθε επανάληψης και αναπτύχθηκε ένα θεωρητικό μοντέλο αυτού του μηχανισμού. Το θεωρητικό μοντέλο δίνει την πιθανότητα αλλαγής απόφασης του αλγορίθμου λόγω του σφάλματος κβαντισμού της συνάρτησης Φ(x), χωρίς όμως να είναι ακόμα πλήρες αφού βασίζεται και σε πειραματικά δεδομένα. Η ολοκλήρωση του μοντέλου, ώστε να είναι πλήρως θεωρητικό, θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μελλοντικής έρευνας, καθώς θα επιτρέψει τον προσδιορισμό του περιορισμού της επίδοσης του αλγορίθμου για συγκεκριμένο σχήμα κβαντισμού της συνάρτησης, αποφεύγοντας χρονοβόρες εξομοιώσεις.

Related papers

Μετα-κβαντική κρυπτογραφία: ψηφιακές υπογραφές.

Χρήστος Ζησιμόπουλος

Η μελέτη των κρυπτογραφικών αλγόριθμων δημοσίου κλειδιού οι οποίοι θα είναι ασφαλείς και μετά την έλευση των κβαντικών υπολογιστών, αποτελεί σημαντικό ερευνητικό πεδίο, καθώς οι σημερινοί αλγόριθμοι δημοσίου κλειδιού θα είναι επισφαλείς στο νέο τεχνολογικό περιβάλλον. Αλγόριθμοι οι οποίοι θα είναι ασφαλείς ακόμα και μετά την έλευση κβαντικών υπολογιστών ανήκουν στο χώρο της λεγόμενης μετα-κβαντικής κρυπτογραφίας, ωστόσο προκύπτουν συχνά θέματα στην υλοποίησή τους ή/και στην απόδοσή τους. \nΣτόχος της παρούσας διατριβής, είναι να μελετήσει, τα κρυπτογραφικά σχήματα ψηφιακών υπογραφών, στην μετα-κβαντική κρυπτογραφία. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε σχήματα που βασίζονται σε κρυπτογραφικές συναρτήσεις κατακερματισμού, όπως τα σχήματα ψηφιακών υπογραφών μιας χρήσης των Lamport, Merkle, W-OTS+, Merkle Trees και XMSS. Τα σχήματα αυτά θα αναλυθούν ως προς τον τρόπο λειτουργίας τους, τα χαρακτηριστικά ασφαλείας τους και θα αξιολογηθούν ως προς την απόδοσή τους σε σημερινά συμβατικά υπολογιστικά συστήματα. Για την αξιολόγηση και συγκριτική αποτίμηση της απόδοσής τους, χρησιμοποιούμε τη προγραμματιστική βιβλιοθήκη Bouncy Castle για την υλοποίηση ορισμένων σεναρίων δοκιμών, για τη σύγκριση ενός συμβατικού αλγορίθμου (RSA ψηφιακής υπογραφής), για διάφορες παραμέτρους, και ενός γνωστού αλγορίθμου μετα-κβαντικής κρυπτογραφίας για ψηφιακή υπογραφή (XMSS). \nΑπό τα αποτελέσματα των σεναρίων που πραγματοποιήθηκαν, συμπεραίνουμε ότι όσο μεγαλύτερη είναι η επεξεργαστική ισχύς του υπολογιστή, τόσο μικρότερος είναι ο χρόνος εκτέλεσης των αλγόριθμων που δοκιμάσαμε (όπως εξάλλου αναμενόταν). Ο αλγόριθμος RSA είναι ταχύτερος από τον αλγόριθμο XMSS. Το μέγεθος της υπογραφής, επηρεάζεται στον αλγόριθμο RSA, μόνο από το μήκος των κλειδιών, ενώ στον αλγόριθμο XMSS, επηρεάζεται από το αριθμό εξυπηρέτησης υπογραφών στο σχήμα (μεγαλύτερο ύψος) και την συνάρτηση κατακερματισμού που χρησιμοποιεί ο αλγόριθμος. Συμπερασματικά, οι αλγόριθμοι μετα-κβαντικής κρυπτογραφίας ψηφιακών υπογραφών παραμένουν σαφώς πιο αργοί, ωστόσο προκύπτει ότι είναι ρεαλιστικά υλοποιήσιμοι.

•Jun 26, 2020•0 citations

Μελέτη πρωτοκόλλων ανταλλαγής και εγκαθίδρυσης κρυπτογραφικών κλειδιών

Μαντάς, Στυλιανός Η.

Στις επικοινωνίες ανάμεσα σε ανοιχτά συστήματα υπάρχουν τέσσερις κύριες κατηγορίες απειλών: Μη εξουσιοδοτημένη απόκτηση της πληροφορίας, Μη εξουσιοδοτημένη τροποποίηση της πληροφορίας, Πλαστοπροσωπία χρήστη, Αποκήρυξη της επικοινωνίας. Ο βασικός μηχανισμός για την παροχή ασφάλειας με τα χαρακτηριστικά που περιγράφηκαν πιο πάνω είναι η κρυπτογραφία. Οι συμμετρικοί αλγόριθμοι κρυπτογραφίας είναι πολύ ασφαλείς, γρήγοροι και έχουν διαδεδομένη χρήση. Ωστόσο, υπάρχουν διάφορες ελλείψεις που σχετίζονται με σχήματα συμμετρικού κλειδιού, όπως το πρόβλημα της διανομής κλειδιού, το μεγάλο πλήθος των κλειδιών που απαιτούνται και επίσης δεν παρέχουν καμία προστασία ενάντια σε επιθέσεις της επικοινωνίας. Τα παραπάνω προβλήματα λύνονται με τη χρήση ασύμμετρων αλγορίθμων ή αλλιώς δημοσίου κλειδιού σε καλά σχεδιασμένα πρωτόκολλα ασφάλειας και ανταλλαγής κλειδιού. Υπάρχουν τρεις κυρίαρχες οικογένειες αλγορίθμων δημοσίου κλειδιού οι οποίες έχουν πρακτικό αντίκρισμα. Μπορούν να ταξινομηθούν με βάση το υπολογιστικό πρόβλημα που τις χαρακτηρίζουν: Συστήματα παραγοντοποίησης ακεραίου, Συστήματα διακριτού λογαρίθμου, Συστήματα ελλειπτικών καμπυλών. Κάθε μία από αυτές τις τρεις οικογένειες μπορούν να παρέχουν τους βασικούς μηχανισμούς δημοσίου κλειδιού, όπως της εγκαθίδρυσης κλειδιού, της μη αποποίησης μέσω ψηφιακών υπογραφών και της κρυπτογράφησης δεδομένων. Ο RSA ανήκει στη κατηγορία των κρυπτογραφικών συστημάτων παραγοντοποίησης ακεραίου και είναι κατάλληλος για κρυπτογράφηση/αποκρυπτογράφηση δεδομένων, για την δημιουργία ψηφιακών υπογραφών και την επαλήθευσή τους καθώς και για την ασφαλή μεταφορά κλειδιών. Ο αλγόριθμος Diffie-Hellman Key Exchange (DHKE) ανήκει στη κατηγορία των κρυπτογραφικών συστημάτων διακριτού λογαρίθμου και αποτελεί μία εντυπωσιακή εφαρμογή του προβλήματος του διακριτού λογαρίθμου. Η θεμελιώδης αυτή τεχνική συμφωνίας κλειδιού υλοποιείται σε πολλά ανοιχτά και εμπορικά κρυπτογραφικά πρωτόκολλα όπως, στο SSH (Secure Shell) και στο IPsec (Internet Protocol Security). Στη τρίτη κατηγορία ανήκει το Elliptic Curve Diffie-Hellman ECDH το οποίο βρίσκεται σε πλήρη αναλογία με τον παραδοσιακό DHKE που αναφέραμε προηγουμένως, μόνο που εδώ πραγματοποιείται ανταλλαγή κλειδιού χρησιμοποιώντας ελλειπτικές καμπύλες. Κάποια από τα πιο γνωστά πρωτόκολλα ασφάλειας πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται σήμερα κατά κόρον και χρησιμοποιούν ανταλλαγή και εγκαθίδρυση κλειδιού είναι το IPSec σε συνδυασμό με το IKE και το SSL. Ο βασικός στόχος οποιουδήποτε πρωτοκόλλου εγκαθίδρυσης επικυρωμένου κλειδιού είναι να διανέμει δεδομένα κλειδιού με ασφαλή τρόπο χρησιμοποιώντας πρωτόκολλα με έμμεση πιστοποίηση κλειδιού, με ρητή επιβεβαίωση κλειδιού κ.α. Στα πλαίσια της διατριβής αυτής και με σκοπό τη πρακτική μελέτη κάποιων από των πιο διαδεδομένων πρωτοκόλλων κρυπτογράφησης που παρουσιάστηκε και αναλύθηκε στα προηγούμενα κεφάλαια, αναπτύχθηκε μια εφαρμογή σε Java SE. Χρησιμοποιήθηκαν κυρίως το πλαίσιο ανάπτυξης Java Cryptography Architecture (JCA), το περιβάλλον ανάπτυξης λογισμικού netbeans, καθώς και κρυπτογραφικές βιβλιοθήκες JCE provider, και τη συλλογή Bouncy Castle.

•Dec 23, 2013•0 citations

Υπεραδιαβατική μεταφορά πληθυσμού σε μη-γραμμικά συστήματα 2-επιπέδων

Christos Messinis

Στην παρούσα διπλωματική εργασία θα ασχοληθούμε με την ελεγχόμενη μεταφορά εξιτονικού πληθυσμού σε μη-γραμμικά συστήματα δύο ενεργειακών επιπέδων. Η μεταφορά του εξιτονικού πληθυσμού θα πραγματοποιηθεί με αλληλεπίδραση του συστήματος με εξωτερικό Η/Μ πεδίο με χρονοεξαρτημένη συχνότητα. Αρχικά, θα πραγματοποιήσουμε μια μικρή εισαγωγή στην αλληλεπίδραση ύλης- φωτός και εκτεταμένη ανάλυση του συστήματος 2-επιπέδων και τους τρόπους περιγραφής του. Εν συνεχεία, ακολουθεί γενική περιγραφή της αναστροφής πληθυσμού και των βασικών μεθόδων της, τις οποίες θα αναφέρουμε σύντομα μαζί με τις βασικές αρχές που διέπουν την χρήση τους. Στο τρίτο κεφάλαιο, θα εισάγουμε τις νέες μεθόδους που αποκαλούνται συντομεύσεις στην αδιαβατικότητα με πλήρη περιγραφή τριών βασικών πρωτοκόλλων, του τρόπου που εφαρμόζονται και των πλεονεκτημάτων τους σε σχέση με τις κλασσικές μεθόδους. Έπειτα, θα ακολουθήσει εφαρμογή της Υπεραδιαβατικής Μεταφοράς στο σύστημα 2-επιπέδων και στην περίπτωση του απλού συστήματος και στην περίπτωση που εμπεριέχει μη-γραμμικότητες. Μετά την επίλυση αυτή θα παρουσιάσουμε τα ευρήματά μας που θα μας δώσουν μια πλήρη ανάλυση της δυναμικής του συστήματος αυτού. Τέλος, στο πέμπτο κεφάλαιο θα πραγματοποιηθεί μια σύνοψη των αποτελεσμάτων και θα εξαχθούν γενικά συμπεράσματα ώστε να μπορέσουμε να καταγράψουμε τις βέλτιστες συνθήκες για επίτευξη μέγιστης αναστροφής πληθυσμού.

•May 25, 2018•0 citations

Αποδοτική δημιουργία κβαντικών καταστάσεων και φόρτιση κβαντικών μπαταριών με χρήση βέλτιστου ελέγχου

Vasileios Evangelakos

Η σύγχρονη κβαντική επιστήμη και τεχνολογία υπόσχονται στο εγγύς μέλλον την ανάπτυξη συσκευών ικανών να φέρουν επανάσταση σε τομείς όπως η πληροφορική, οι επικοινωνίες, οι αισθητήρες και η αποθήκευση ενέργειας, αξιοποιώντας τις αρχές της κβαντομηχανικής. Στην καρδιά αυτών των εξωτικών εφαρμογών βρίσκεται το πρόβλημα της αποτελεσματικής προετοιμασίας των κβαντικών καταστάσεων. Αυτή η διατριβή αξιοποιεί προηγμένες μεθόδους από τον κβαντικό βέλτιστο έλεγχο για να αντιμετωπίσει βασικές προκλήσεις στην προετοιμασία κβαντικών καταστάσεων, δίνοντας έμφαση στην αναδυόμενη εφαρμογή της κβαντικής αποθήκευσης ενέργειας, προχωρώντας από απλούστερα συστήματα σε συστήματα υψηλότερης πολυπλοκότητας. Ξεκινάμε λύνοντας το πρόβλημα βέλτιστου ελέγχου ελάχιστου χρόνου για τη δημιουργία μιας ομοιόμορφης υπέρθεσης σε ένα κβαντικό σύστημα δύο επιπέδων, μια κατάσταση που χρησιμοποιείται εκτενώς στον αλγόριθμο κβαντικής αναζήτησης του Grover, χρησιμοποιώντας μόνο ένα εγκάρσιο πεδίο ελέγχου περιορισμένου πλάτους. Εξάγουμε αυστηρά βέλτιστες ακολουθίες παλμών τύπου bang-bang για όλους τους λόγους μέγιστου πλάτους ελέγχου και σταθεράς αποσυντονισμού του κβαντικού ψηφίου. Στη συνέχεια, αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα της αποτελεσματικής μεταφοράς πληθυσμού σε ένα ατομικό σύστημα τριών επιπέδων τύπου Λ με απώλειες, το οποίο είναι σημαντικό για την κβαντική ανίχνευση. Απεικονίζουμε αυτό το πρόβλημα στο απλούστερο πρόβλημα του βέλτιστου ελέγχου ενός κλασικού αρμονικού ταλαντωτή, το οποίο μπορεί να λυθεί αναλυτικά, και στη συνέχεια επιβεβαιώνουμε αριθμητικά ότι αυτή η λύση μπορεί να επιτύχει σχεδόν βέλτιστη μεταφορά πληθυσμού στο αρχικό κβαντικό σύστημα, προσεγγίζοντας τη βέλτιστη απόδοση για μεγαλύτερες χρονικές διάρκειες. Ακολούθως, στρέφουμε την προσοχή μας στο πρόβλημα της ταχείας φόρτισης κβαντικών μπαταριών, συσκευών που εκμεταλλεύονται τις αρχές της κβαντομηχανικής για την αποθήκευση ενέργειας, αποτελούμενες από συζευγμένα σπιν με αλληλεπίδραση Ising μεταξύ των πλησιέστερων γειτόνων. Μελετάμε δύο κβαντικές μπαταρίες, ένα ζεύγος σπιν και μια αλυσίδα τριών σπιν, στο συνηθισμένο πειραματικό πλαίσιο του πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού με σταθερό διαμήκες πεδίο και εγκάρσιο πεδίο ελέγχου με χρονικά εξαρτώμενο πλάτος και φάση. Και για τα δύο συστήματα αναδεικνύουμε τον κρίσιμο ρόλο που παίζει ο λόγος της σύζευξης Ising προς το σταθερό διαμήκες πεδίο στον προσδιορισμό της αρχικής θεμελιώδους κατάστασης και της βέλτιστης διαδικασίας φόρτισης. Για ένα εγκάρσιο πεδίο ελέγχου με φέρουσα συχνότητα που επιλέγεται για να φέρει σε συντονισμό την αρχική κατάσταση με την κατάσταση-στόχο της υψηλότερης ενέργειας, όπου όλα τα σπιν βρίσκονται στην άνω κατάσταση, διακρίνουμε δύο περιπτώσεις. Στην περίπτωση ασθενούς σύζευξης, όπου η αρχική θεμελιώδης κατάσταση είναι αυτή με όλα τα σπιν κάτω, το βέλτιστο πλάτος ελέγχου είναι σταθερά ίσο με τη μέγιστη επιτρεπτή τιμή καθ' όλη τη διάρκεια και η φάση διαμορφώνεται κατάλληλα με τον χρόνο, ενώ η διάρκεια πλήρους φόρτισης τείνει προς το μηδέν καθώς αυξάνεται το άνω όριο του πλάτους. Στην περίπτωση ισχυρής σύζευξης, όπου η αρχική θεμελιώδης κατάσταση είναι μια κατάσταση Bell για το ζεύγος σπιν και η κατάσταση Dicke |W> μίας διέγερσης για την αλυσίδα με τα τρία σπιν, το βέλτιστο πλάτος ελέγχου μπορεί να περιέχει ιδιάζοντα διαστήματα κατά τα οποία μηδενίζεται, οπότε και η φάση του πεδίου σε αυτά δεν παίζει ρόλο. Σε αυτήν την περίπτωση, ο χρόνος πλήρους φόρτισης φαίνεται να τείνει σε μια μη μηδενική τιμή καθώς αυξάνεται το άνω όριο του πλάτους ελέγχου. Συνολικά, τα αποτελέσματα που προέκυψαν από αυτή τη διατριβή ενοποιούν τις θεωρητικές γνώσεις από τον βέλτιστο έλεγχο με σημαντικές εφαρμογές στις κβαντικές τεχνολογίες.

•Nov 12, 2025•0 citations

Από την προ-κβαντική στη μετα-κβαντική εποχή : μια ολοκληρωμένη ανάλυση μηχανισμών ενθυλάκωσης κλειδιών

Vaios Lytras, Βάιος Λύτρας

Η ραγδαία πρόοδος των κβαντικών υπολογιστικών απειλεί τη μακροχρόνια ασφάλεια της συμβατικής κρυπτογραφίας και πιο συγκεκριμένα αλγόριθμους όπως ο RSA και αλγόριθμους ελλειπτικών καμπύλων (EC). Οι αλγόριθμοι αυτοί αποτελούν σήμερα τη βάση της ασφαλής επικοινωνίας στο παγκόσμιο διαδίκτυο. Η εξέλιξη αυτή καθιστά επιτακτική τη μετάβαση σε μετακβαντικούς αλγορίθμους, ικανούς να παραμένουν ασφαλείς ακόμη και απέναντι σε κβαντικούς υπολογιστές. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διατριβή μελετά τους Μηχανισμούς Ενθυλάκωσης Κλειδιών (Key Encapsulation Mechanisms - KEMs) ως την κεντρική αρχιτεκτονική ανταλλαγής κλειδιών μεταξύ δύο πλευρών στην κλασική και μετα-κβαντική εποχή. Αρχικά, παρουσιάζονται τυπικοί ορισμοί για τα KEMs και αναλύονται οι αντίστοιχες έννοιες ασφάλειας όπως και τα μοντέλα επιθέσεων. Στη συνέχεια εξετάζεται ο ρόλος των αλγόριθμων παραγωγής κλειδιών (Key Derivation Functions) οι οποίοι μετατρέπουν ένα κοινό μυστικό ενός KEM σε τελικά κλειδιά πρωτοκόλλου με κατάλληλο μήκος και ομοιομορφία. Ακολουθεί η μελέτη κλασικών KEMs, όπως ο RSA-KEM, FFDH-KEM και ECDH-KEM, οι οποίοι βασίζονται στα γνωστά μαθηματικά προβλήματα παραγοντοποίησης, διακριτού λογαρίθμου και διακριτού λογαρίθμου σε ελλειπτικές καμπύλες αντίστοιχα, αναδεικνύοντας τόσο τα πλεονεκτήματα όσο και τους περιορισμούς τους υπό την απειλή κβαντικών υπολογιστών. Το κύριο μέρος της διατριβής επικεντρώνεται σε μετα-κβαντικά KEMs που συμμετείχαν ή επιλέχθηκαν στη διαδικασία τυποποίησης του NIST, και συγκεκριμένα στους ML-KEM (πρώην CRYSTALS-Kyber), HQC-KEM και Classic McEliece KEM. Για κάθε σχήμα παρουσιάζονται τα μαθηματικά θεμέλια, οι διαδικασίες παραγωγής κλειδιών, ενθυλάκωσης και αποενθυλάκωσης, καθώς και οι εγγυήσεις ασφάλειας που επιτυγχάνονται μέσω των συγκεκριμένων πρωτοκόλλων. Τέλος, πραγματοποιείται συγκριτική αξιολόγηση των υπό εξέταση KEMs ως προς το μέγεθος δημοσίων κλειδιών, το μέγεθος των κρυπτογραφημένων μηνυμάτων, τους χρόνους για κάθε εσωτερική διαδικασία του αλγορίθμου, καθώς και την καταλληλότητά τους για πραγματικές εφαρμογές (υβριδική δημόσια κρυπτογραφία, πρωτόκολλα ασφαλούς επικοινωνίας τύπου TLS κ.α) ή συμβατικούς υπολογιστές.

•Jun 1, 2026•0 citations

Μελέτη και αξιολόγηση αλγορίθμων μετακβαντικής κρυπτογραφίας

Αντώνιος Αλεξίου

Η μελέτη κρυπτογραφικών αλγορίθμων δημοσίου κλειδιού, οι οποίοι θα είναι ανθεκτικοί και μετά την έλευση των κβαντικών υπολογιστών, αποτελούν ένα πολύ σημαντικό ερευνητικό πεδίο, καθώς οι σημερινοί κλασικοί αλγόριθμοι δημοσίου κλειδιού (RSA, ελλειπτικών καμπυλών κ.α.) δεν θα παρέχουν πλέον καμία ασφάλεια στο νέο αυτό τεχνολογικό περιβάλλον. Ήδη γνωρίζουμε διάφορους κρυπτογραφικούς αλγορίθμους οι οποίοι είναι, ή φέρονται να είναι, ασφαλείς ακόμα και με την υπόθεση ότι διαθέτουμε κβαντικούς υπολογιστές (ήτοι πρόκειται για αλγόριθμους μετακβαντικής κρυπτογραφίας). Ωστόσο πολλά θέματα ως προς τη δυνατότητα υλοποίησής τους παραμένουν ανοιχτά. \nΣτην παρούσα εργασία μελετάται η μετακβαντική κρυπτογραφία και τα συναφή μαθηματικά προβλήματα πάνω στα οποία δομούνται οι μετακβαντικοί αλγόριθμοι, με έμφαση στα προβλήματα που άπτονται της θεωρίας κωδίκων, παρουσιάζοντας και υλοποιώντας το κρυπτοσύστημα McEliece – ένα κλασικό κρυπτογραφικό σύστημα που αποτελεί ήδη έναν από τους υποψήφιους κρυπταλγορίθμους στη διαδικασία προτυποποίησης που έχει εκκινήσει ο οργανισμός NIST. Απώτερος στόχος είναι η συγκριτική αποτίμηση της απόδοσης του McEliece σε εφαρμογές πραγματικού χρόνου, σε σχέση με σημερινούς συμβατικούς κρυπταλγορίθμους. Αρχικά πραγματοποιείται μία βιβλιογραφική επισκόπηση σε θεωρητικά ζητήματα της κλασσικής και μετακβαντικής κρυπτογραφίας αλλά και σε θέματα της θεωρίας της πληροφορίας με έμφαση στον κβαντικό υπολογιστή. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του κρυπτοσυστήματος McEliece. Αναπτύσσεται μια υλοποίηση κρυπτοσυστήματος δημόσιου κλειδιού RSA, που αποτελεί και έναν κλασσικό αλγόριθμο, καθώς επίσης και μία αντίστοιχη υλοποίηση κρυπτοσυστήματος δημοσίου κλειδιού με τον αλγόριθμο McEliece: και οι δύο υλοποιήσεις αφορούν μία τυπική εφαρμογή συνομιλίας (chat). Ακολούθως, γίνεται συγκριτική αποτίμηση των δύο υλοποιήσεων. Η μελέτη καταδεικνύει ότι πράγματι ο αλγόριθμος McEliece, ως αλγόριθμος μετακβαντικής κρυπτογραφίας, είναι σημαντικά πιο αργός, αναδεικνύοντας την ανάγκη εύρεσης μεθόδων βελτίωσης της απόδοσης των αλγορίθμων αυτής της κατηγορίας.

•Feb 6, 2019•0 citations
Οι κώδικες LDPC ανήκουν στην κατηγορία των block κωδικών. Πρόκειται για κώδικες ελέγχου σφαλμάτων μετάδοσης και πιο συγκεκριμένα για κώδικες διόρθωσης σφαλμάτων. Αν και η εφεύρεσή τους (από τον Gallager) τοποθετείται χρονικά στις αρχές της δεκαετίας του 60, μόλις τα τελευταία χρόνια κατάφεραν να κεντρίσουν το έντονο ενδιαφέρον της επιστημονικής-ερευνητικής κοινότητας για τις αξιόλογες επιδόσεις τους. Πρόκειται για κώδικες ελέγχου ισοτιμίας με κυριότερο χαρακτηριστικό τον χαμηλής πυκνότητας πίνακα ελέγχου ισοτιμίας (Low Density Parity Check) από τον οποίο και πήραν το όνομά τους. Δεδομένου ότι η κωδικοποίηση των συγκεκριμένων κωδικών είναι σχετικά απλή, η αποκωδικοποίηση τους είναι εκείνη η οποία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά του κώδικα που μας ενδιαφέρουν, όπως είναι η ικανότητα διόρθωσης σφαλμάτων μετάδοσης (επίδοση) και η καταναλισκόμενη ισχύς. Για το λόγο αυτό έχουν αναπτυχθεί διάφοροι αλγόριθμοι αποκωδικοποίησης, οι οποίοι είναι επαναληπτικοί. Παρόλο που οι ανεπτυγμένοι αλγόριθμοι και οι διάφορες εκδοχές τους δεν είναι λίγοι, δεν έχει ακόμα καταστεί εφικτό να αναλυθεί θεωρητικά η επίδοσή τους. Στην παρούσα εργασία παρατίθενται οι κυριότεροι αλγόριθμοι αποκωδικοποίησης κωδικών LDPC, που έχουν αναπτυχθεί μέχρι σήμερα. Οι αλγόριθμοι αυτοί υλοποιούνται και συγκρίνονται βάσει των αποτελεσμάτων εξομοιώσεων. Ο πιο αποδοτικός από αυτούς είναι ο αποκαλούμενος αλγόριθμος log Sum-Product και στηρίζει σε μεγάλο βαθμό την επίδοσή του σε μία αρκετά πολύπλοκή συνάρτηση, την Φ(x). Η υλοποίηση της τελευταίας σε υλικό επιβάλλει την πεπερασμένη ακρίβεια αναπαράστασής της, δηλαδή τον κβαντισμό της. Το σφάλμα κβαντισμού που εισάγεται από την διαδικασία αυτή θέτει ένα όριο στην επίδοση του αλγορίθμου. Η μελέτη που έγινε στα πλαίσια της εργασίας οδήγησε στον προσδιορισμό δύο μηχανισμών εισαγωγής σφάλματος κβαντισμού στον αλγόριθμο log Sum-Product και στη θεωρητική έκφραση της πιθανότητας εμφάνισης κάθε μηχανισμού κατά την πρώτη επανάληψη του αλγορίθμου. Μελετήθηκε επίσης ο τρόπος με τον οποίο το εισαγόμενο σφάλμα κβαντισμού επιδρά στην απόφαση του αλγορίθμου στο τέλος της κάθε επανάληψης και αναπτύχθηκε ένα θεωρητικό μοντέλο αυτού του μηχανισμού. Το θεωρητικό μοντέλο δίνει την πιθανότητα αλλαγής απόφασης του αλγορίθμου λόγω του σφάλματος κβαντισμού της συνάρτησης Φ(x), χωρίς όμως να είναι ακόμα πλήρες αφού βασίζεται και σε πειραματικά δεδομένα. Η ολοκλήρωση του μοντέλου, ώστε να είναι πλήρως θεωρητικό, θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μελλοντικής έρευνας, καθώς θα επιτρέψει τον προσδιορισμό του περιορισμού της επίδοσης του αλγορίθμου για συγκεκριμένο σχήμα κβαντισμού της συνάρτησης, αποφεύγοντας χρονοβόρες εξομοιώσεις.
Η μελέτη των κρυπτογραφικών αλγόριθμων δημοσίου κλειδιού οι οποίοι θα είναι ασφαλείς και μετά την έλευση των κβαντικών υπολογιστών, αποτελεί σημαντικό ερευνητικό πεδίο, καθώς οι σημερινοί αλγόριθμοι δημοσίου κλειδιού θα είναι επισφαλείς στο νέο τεχνολογικό περιβάλλον. Αλγόριθμοι οι οποίοι θα είναι ασφαλείς ακόμα και μετά την έλευση κβαντικών υπολογιστών ανήκουν στο χώρο της λεγόμενης μετα-κβαντικής κρυπτογραφίας, ωστόσο προκύπτουν συχνά θέματα στην υλοποίησή τους ή/και στην απόδοσή τους. \nΣτόχος της παρούσας διατριβής, είναι να μελετήσει, τα κρυπτογραφικά σχήματα ψηφιακών υπογραφών, στην μετα-κβαντική κρυπτογραφία. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε σχήματα που βασίζονται σε κρυπτογραφικές συναρτήσεις κατακερματισμού, όπως τα σχήματα ψηφιακών υπογραφών μιας χρήσης των Lamport, Merkle, W-OTS+, Merkle Trees και XMSS. Τα σχήματα αυτά θα αναλυθούν ως προς τον τρόπο λειτουργίας τους, τα χαρακτηριστικά ασφαλείας τους και θα αξιολογηθούν ως προς την απόδοσή τους σε σημερινά συμβατικά υπολογιστικά συστήματα. Για την αξιολόγηση και συγκριτική αποτίμηση της απόδοσής τους, χρησιμοποιούμε τη προγραμματιστική βιβλιοθήκη Bouncy Castle για την υλοποίηση ορισμένων σεναρίων δοκιμών, για τη σύγκριση ενός συμβατικού αλγορίθμου (RSA ψηφιακής υπογραφής), για διάφορες παραμέτρους, και ενός γνωστού αλγορίθμου μετα-κβαντικής κρυπτογραφίας για ψηφιακή υπογραφή (XMSS). \nΑπό τα αποτελέσματα των σεναρίων που πραγματοποιήθηκαν, συμπεραίνουμε ότι όσο μεγαλύτερη είναι η επεξεργαστική ισχύς του υπολογιστή, τόσο μικρότερος είναι ο χρόνος εκτέλεσης των αλγόριθμων που δοκιμάσαμε (όπως εξάλλου αναμενόταν). Ο αλγόριθμος RSA είναι ταχύτερος από τον αλγόριθμο XMSS. Το μέγεθος της υπογραφής, επηρεάζεται στον αλγόριθμο RSA, μόνο από το μήκος των κλειδιών, ενώ στον αλγόριθμο XMSS, επηρεάζεται από το αριθμό εξυπηρέτησης υπογραφών στο σχήμα (μεγαλύτερο ύψος) και την συνάρτηση κατακερματισμού που χρησιμοποιεί ο αλγόριθμος. Συμπερασματικά, οι αλγόριθμοι μετα-κβαντικής κρυπτογραφίας ψηφιακών υπογραφών παραμένουν σαφώς πιο αργοί, ωστόσο προκύπτει ότι είναι ρεαλιστικά υλοποιήσιμοι.
Στις επικοινωνίες ανάμεσα σε ανοιχτά συστήματα υπάρχουν τέσσερις κύριες κατηγορίες απειλών: Μη εξουσιοδοτημένη απόκτηση της πληροφορίας, Μη εξουσιοδοτημένη τροποποίηση της πληροφορίας, Πλαστοπροσωπία χρήστη, Αποκήρυξη της επικοινωνίας. Ο βασικός μηχανισμός για την παροχή ασφάλειας με τα χαρακτηριστικά που περιγράφηκαν πιο πάνω είναι η κρυπτογραφία. Οι συμμετρικοί αλγόριθμοι κρυπτογραφίας είναι πολύ ασφαλείς, γρήγοροι και έχουν διαδεδομένη χρήση. Ωστόσο, υπάρχουν διάφορες ελλείψεις που σχετίζονται με σχήματα συμμετρικού κλειδιού, όπως το πρόβλημα της διανομής κλειδιού, το μεγάλο πλήθος των κλειδιών που απαιτούνται και επίσης δεν παρέχουν καμία προστασία ενάντια σε επιθέσεις της επικοινωνίας. Τα παραπάνω προβλήματα λύνονται με τη χρήση ασύμμετρων αλγορίθμων ή αλλιώς δημοσίου κλειδιού σε καλά σχεδιασμένα πρωτόκολλα ασφάλειας και ανταλλαγής κλειδιού. Υπάρχουν τρεις κυρίαρχες οικογένειες αλγορίθμων δημοσίου κλειδιού οι οποίες έχουν πρακτικό αντίκρισμα. Μπορούν να ταξινομηθούν με βάση το υπολογιστικό πρόβλημα που τις χαρακτηρίζουν: Συστήματα παραγοντοποίησης ακεραίου, Συστήματα διακριτού λογαρίθμου, Συστήματα ελλειπτικών καμπυλών. Κάθε μία από αυτές τις τρεις οικογένειες μπορούν να παρέχουν τους βασικούς μηχανισμούς δημοσίου κλειδιού, όπως της εγκαθίδρυσης κλειδιού, της μη αποποίησης μέσω ψηφιακών υπογραφών και της κρυπτογράφησης δεδομένων. Ο RSA ανήκει στη κατηγορία των κρυπτογραφικών συστημάτων παραγοντοποίησης ακεραίου και είναι κατάλληλος για κρυπτογράφηση/αποκρυπτογράφηση δεδομένων, για την δημιουργία ψηφιακών υπογραφών και την επαλήθευσή τους καθώς και για την ασφαλή μεταφορά κλειδιών. Ο αλγόριθμος Diffie-Hellman Key Exchange (DHKE) ανήκει στη κατηγορία των κρυπτογραφικών συστημάτων διακριτού λογαρίθμου και αποτελεί μία εντυπωσιακή εφαρμογή του προβλήματος του διακριτού λογαρίθμου. Η θεμελιώδης αυτή τεχνική συμφωνίας κλειδιού υλοποιείται σε πολλά ανοιχτά και εμπορικά κρυπτογραφικά πρωτόκολλα όπως, στο SSH (Secure Shell) και στο IPsec (Internet Protocol Security). Στη τρίτη κατηγορία ανήκει το Elliptic Curve Diffie-Hellman ECDH το οποίο βρίσκεται σε πλήρη αναλογία με τον παραδοσιακό DHKE που αναφέραμε προηγουμένως, μόνο που εδώ πραγματοποιείται ανταλλαγή κλειδιού χρησιμοποιώντας ελλειπτικές καμπύλες. Κάποια από τα πιο γνωστά πρωτόκολλα ασφάλειας πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται σήμερα κατά κόρον και χρησιμοποιούν ανταλλαγή και εγκαθίδρυση κλειδιού είναι το IPSec σε συνδυασμό με το IKE και το SSL. Ο βασικός στόχος οποιουδήποτε πρωτοκόλλου εγκαθίδρυσης επικυρωμένου κλειδιού είναι να διανέμει δεδομένα κλειδιού με ασφαλή τρόπο χρησιμοποιώντας πρωτόκολλα με έμμεση πιστοποίηση κλειδιού, με ρητή επιβεβαίωση κλειδιού κ.α. Στα πλαίσια της διατριβής αυτής και με σκοπό τη πρακτική μελέτη κάποιων από των πιο διαδεδομένων πρωτοκόλλων κρυπτογράφησης που παρουσιάστηκε και αναλύθηκε στα προηγούμενα κεφάλαια, αναπτύχθηκε μια εφαρμογή σε Java SE. Χρησιμοποιήθηκαν κυρίως το πλαίσιο ανάπτυξης Java Cryptography Architecture (JCA), το περιβάλλον ανάπτυξης λογισμικού netbeans, καθώς και κρυπτογραφικές βιβλιοθήκες JCE provider, και τη συλλογή Bouncy Castle.
Στην παρούσα διπλωματική εργασία θα ασχοληθούμε με την ελεγχόμενη μεταφορά εξιτονικού πληθυσμού σε μη-γραμμικά συστήματα δύο ενεργειακών επιπέδων. Η μεταφορά του εξιτονικού πληθυσμού θα πραγματοποιηθεί με αλληλεπίδραση του συστήματος με εξωτερικό Η/Μ πεδίο με χρονοεξαρτημένη συχνότητα. Αρχικά, θα πραγματοποιήσουμε μια μικρή εισαγωγή στην αλληλεπίδραση ύλης- φωτός και εκτεταμένη ανάλυση του συστήματος 2-επιπέδων και τους τρόπους περιγραφής του. Εν συνεχεία, ακολουθεί γενική περιγραφή της αναστροφής πληθυσμού και των βασικών μεθόδων της, τις οποίες θα αναφέρουμε σύντομα μαζί με τις βασικές αρχές που διέπουν την χρήση τους. Στο τρίτο κεφάλαιο, θα εισάγουμε τις νέες μεθόδους που αποκαλούνται συντομεύσεις στην αδιαβατικότητα με πλήρη περιγραφή τριών βασικών πρωτοκόλλων, του τρόπου που εφαρμόζονται και των πλεονεκτημάτων τους σε σχέση με τις κλασσικές μεθόδους. Έπειτα, θα ακολουθήσει εφαρμογή της Υπεραδιαβατικής Μεταφοράς στο σύστημα 2-επιπέδων και στην περίπτωση του απλού συστήματος και στην περίπτωση που εμπεριέχει μη-γραμμικότητες. Μετά την επίλυση αυτή θα παρουσιάσουμε τα ευρήματά μας που θα μας δώσουν μια πλήρη ανάλυση της δυναμικής του συστήματος αυτού. Τέλος, στο πέμπτο κεφάλαιο θα πραγματοποιηθεί μια σύνοψη των αποτελεσμάτων και θα εξαχθούν γενικά συμπεράσματα ώστε να μπορέσουμε να καταγράψουμε τις βέλτιστες συνθήκες για επίτευξη μέγιστης αναστροφής πληθυσμού.
Η σύγχρονη κβαντική επιστήμη και τεχνολογία υπόσχονται στο εγγύς μέλλον την ανάπτυξη συσκευών ικανών να φέρουν επανάσταση σε τομείς όπως η πληροφορική, οι επικοινωνίες, οι αισθητήρες και η αποθήκευση ενέργειας, αξιοποιώντας τις αρχές της κβαντομηχανικής. Στην καρδιά αυτών των εξωτικών εφαρμογών βρίσκεται το πρόβλημα της αποτελεσματικής προετοιμασίας των κβαντικών καταστάσεων. Αυτή η διατριβή αξιοποιεί προηγμένες μεθόδους από τον κβαντικό βέλτιστο έλεγχο για να αντιμετωπίσει βασικές προκλήσεις στην προετοιμασία κβαντικών καταστάσεων, δίνοντας έμφαση στην αναδυόμενη εφαρμογή της κβαντικής αποθήκευσης ενέργειας, προχωρώντας από απλούστερα συστήματα σε συστήματα υψηλότερης πολυπλοκότητας. Ξεκινάμε λύνοντας το πρόβλημα βέλτιστου ελέγχου ελάχιστου χρόνου για τη δημιουργία μιας ομοιόμορφης υπέρθεσης σε ένα κβαντικό σύστημα δύο επιπέδων, μια κατάσταση που χρησιμοποιείται εκτενώς στον αλγόριθμο κβαντικής αναζήτησης του Grover, χρησιμοποιώντας μόνο ένα εγκάρσιο πεδίο ελέγχου περιορισμένου πλάτους. Εξάγουμε αυστηρά βέλτιστες ακολουθίες παλμών τύπου bang-bang για όλους τους λόγους μέγιστου πλάτους ελέγχου και σταθεράς αποσυντονισμού του κβαντικού ψηφίου. Στη συνέχεια, αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα της αποτελεσματικής μεταφοράς πληθυσμού σε ένα ατομικό σύστημα τριών επιπέδων τύπου Λ με απώλειες, το οποίο είναι σημαντικό για την κβαντική ανίχνευση. Απεικονίζουμε αυτό το πρόβλημα στο απλούστερο πρόβλημα του βέλτιστου ελέγχου ενός κλασικού αρμονικού ταλαντωτή, το οποίο μπορεί να λυθεί αναλυτικά, και στη συνέχεια επιβεβαιώνουμε αριθμητικά ότι αυτή η λύση μπορεί να επιτύχει σχεδόν βέλτιστη μεταφορά πληθυσμού στο αρχικό κβαντικό σύστημα, προσεγγίζοντας τη βέλτιστη απόδοση για μεγαλύτερες χρονικές διάρκειες. Ακολούθως, στρέφουμε την προσοχή μας στο πρόβλημα της ταχείας φόρτισης κβαντικών μπαταριών, συσκευών που εκμεταλλεύονται τις αρχές της κβαντομηχανικής για την αποθήκευση ενέργειας, αποτελούμενες από συζευγμένα σπιν με αλληλεπίδραση Ising μεταξύ των πλησιέστερων γειτόνων. Μελετάμε δύο κβαντικές μπαταρίες, ένα ζεύγος σπιν και μια αλυσίδα τριών σπιν, στο συνηθισμένο πειραματικό πλαίσιο του πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού με σταθερό διαμήκες πεδίο και εγκάρσιο πεδίο ελέγχου με χρονικά εξαρτώμενο πλάτος και φάση. Και για τα δύο συστήματα αναδεικνύουμε τον κρίσιμο ρόλο που παίζει ο λόγος της σύζευξης Ising προς το σταθερό διαμήκες πεδίο στον προσδιορισμό της αρχικής θεμελιώδους κατάστασης και της βέλτιστης διαδικασίας φόρτισης. Για ένα εγκάρσιο πεδίο ελέγχου με φέρουσα συχνότητα που επιλέγεται για να φέρει σε συντονισμό την αρχική κατάσταση με την κατάσταση-στόχο της υψηλότερης ενέργειας, όπου όλα τα σπιν βρίσκονται στην άνω κατάσταση, διακρίνουμε δύο περιπτώσεις. Στην περίπτωση ασθενούς σύζευξης, όπου η αρχική θεμελιώδης κατάσταση είναι αυτή με όλα τα σπιν κάτω, το βέλτιστο πλάτος ελέγχου είναι σταθερά ίσο με τη μέγιστη επιτρεπτή τιμή καθ' όλη τη διάρκεια και η φάση διαμορφώνεται κατάλληλα με τον χρόνο, ενώ η διάρκεια πλήρους φόρτισης τείνει προς το μηδέν καθώς αυξάνεται το άνω όριο του πλάτους. Στην περίπτωση ισχυρής σύζευξης, όπου η αρχική θεμελιώδης κατάσταση είναι μια κατάσταση Bell για το ζεύγος σπιν και η κατάσταση Dicke |W> μίας διέγερσης για την αλυσίδα με τα τρία σπιν, το βέλτιστο πλάτος ελέγχου μπορεί να περιέχει ιδιάζοντα διαστήματα κατά τα οποία μηδενίζεται, οπότε και η φάση του πεδίου σε αυτά δεν παίζει ρόλο. Σε αυτήν την περίπτωση, ο χρόνος πλήρους φόρτισης φαίνεται να τείνει σε μια μη μηδενική τιμή καθώς αυξάνεται το άνω όριο του πλάτους ελέγχου. Συνολικά, τα αποτελέσματα που προέκυψαν από αυτή τη διατριβή ενοποιούν τις θεωρητικές γνώσεις από τον βέλτιστο έλεγχο με σημαντικές εφαρμογές στις κβαντικές τεχνολογίες.
Η ραγδαία πρόοδος των κβαντικών υπολογιστικών απειλεί τη μακροχρόνια ασφάλεια της συμβατικής κρυπτογραφίας και πιο συγκεκριμένα αλγόριθμους όπως ο RSA και αλγόριθμους ελλειπτικών καμπύλων (EC). Οι αλγόριθμοι αυτοί αποτελούν σήμερα τη βάση της ασφαλής επικοινωνίας στο παγκόσμιο διαδίκτυο. Η εξέλιξη αυτή καθιστά επιτακτική τη μετάβαση σε μετακβαντικούς αλγορίθμους, ικανούς να παραμένουν ασφαλείς ακόμη και απέναντι σε κβαντικούς υπολογιστές. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διατριβή μελετά τους Μηχανισμούς Ενθυλάκωσης Κλειδιών (Key Encapsulation Mechanisms - KEMs) ως την κεντρική αρχιτεκτονική ανταλλαγής κλειδιών μεταξύ δύο πλευρών στην κλασική και μετα-κβαντική εποχή. Αρχικά, παρουσιάζονται τυπικοί ορισμοί για τα KEMs και αναλύονται οι αντίστοιχες έννοιες ασφάλειας όπως και τα μοντέλα επιθέσεων. Στη συνέχεια εξετάζεται ο ρόλος των αλγόριθμων παραγωγής κλειδιών (Key Derivation Functions) οι οποίοι μετατρέπουν ένα κοινό μυστικό ενός KEM σε τελικά κλειδιά πρωτοκόλλου με κατάλληλο μήκος και ομοιομορφία. Ακολουθεί η μελέτη κλασικών KEMs, όπως ο RSA-KEM, FFDH-KEM και ECDH-KEM, οι οποίοι βασίζονται στα γνωστά μαθηματικά προβλήματα παραγοντοποίησης, διακριτού λογαρίθμου και διακριτού λογαρίθμου σε ελλειπτικές καμπύλες αντίστοιχα, αναδεικνύοντας τόσο τα πλεονεκτήματα όσο και τους περιορισμούς τους υπό την απειλή κβαντικών υπολογιστών. Το κύριο μέρος της διατριβής επικεντρώνεται σε μετα-κβαντικά KEMs που συμμετείχαν ή επιλέχθηκαν στη διαδικασία τυποποίησης του NIST, και συγκεκριμένα στους ML-KEM (πρώην CRYSTALS-Kyber), HQC-KEM και Classic McEliece KEM. Για κάθε σχήμα παρουσιάζονται τα μαθηματικά θεμέλια, οι διαδικασίες παραγωγής κλειδιών, ενθυλάκωσης και αποενθυλάκωσης, καθώς και οι εγγυήσεις ασφάλειας που επιτυγχάνονται μέσω των συγκεκριμένων πρωτοκόλλων. Τέλος, πραγματοποιείται συγκριτική αξιολόγηση των υπό εξέταση KEMs ως προς το μέγεθος δημοσίων κλειδιών, το μέγεθος των κρυπτογραφημένων μηνυμάτων, τους χρόνους για κάθε εσωτερική διαδικασία του αλγορίθμου, καθώς και την καταλληλότητά τους για πραγματικές εφαρμογές (υβριδική δημόσια κρυπτογραφία, πρωτόκολλα ασφαλούς επικοινωνίας τύπου TLS κ.α) ή συμβατικούς υπολογιστές.
Η μελέτη κρυπτογραφικών αλγορίθμων δημοσίου κλειδιού, οι οποίοι θα είναι ανθεκτικοί και μετά την έλευση των κβαντικών υπολογιστών, αποτελούν ένα πολύ σημαντικό ερευνητικό πεδίο, καθώς οι σημερινοί κλασικοί αλγόριθμοι δημοσίου κλειδιού (RSA, ελλειπτικών καμπυλών κ.α.) δεν θα παρέχουν πλέον καμία ασφάλεια στο νέο αυτό τεχνολογικό περιβάλλον. Ήδη γνωρίζουμε διάφορους κρυπτογραφικούς αλγορίθμους οι οποίοι είναι, ή φέρονται να είναι, ασφαλείς ακόμα και με την υπόθεση ότι διαθέτουμε κβαντικούς υπολογιστές (ήτοι πρόκειται για αλγόριθμους μετακβαντικής κρυπτογραφίας). Ωστόσο πολλά θέματα ως προς τη δυνατότητα υλοποίησής τους παραμένουν ανοιχτά. \nΣτην παρούσα εργασία μελετάται η μετακβαντική κρυπτογραφία και τα συναφή μαθηματικά προβλήματα πάνω στα οποία δομούνται οι μετακβαντικοί αλγόριθμοι, με έμφαση στα προβλήματα που άπτονται της θεωρίας κωδίκων, παρουσιάζοντας και υλοποιώντας το κρυπτοσύστημα McEliece – ένα κλασικό κρυπτογραφικό σύστημα που αποτελεί ήδη έναν από τους υποψήφιους κρυπταλγορίθμους στη διαδικασία προτυποποίησης που έχει εκκινήσει ο οργανισμός NIST. Απώτερος στόχος είναι η συγκριτική αποτίμηση της απόδοσης του McEliece σε εφαρμογές πραγματικού χρόνου, σε σχέση με σημερινούς συμβατικούς κρυπταλγορίθμους. Αρχικά πραγματοποιείται μία βιβλιογραφική επισκόπηση σε θεωρητικά ζητήματα της κλασσικής και μετακβαντικής κρυπτογραφίας αλλά και σε θέματα της θεωρίας της πληροφορίας με έμφαση στον κβαντικό υπολογιστή. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του κρυπτοσυστήματος McEliece. Αναπτύσσεται μια υλοποίηση κρυπτοσυστήματος δημόσιου κλειδιού RSA, που αποτελεί και έναν κλασσικό αλγόριθμο, καθώς επίσης και μία αντίστοιχη υλοποίηση κρυπτοσυστήματος δημοσίου κλειδιού με τον αλγόριθμο McEliece: και οι δύο υλοποιήσεις αφορούν μία τυπική εφαρμογή συνομιλίας (chat). Ακολούθως, γίνεται συγκριτική αποτίμηση των δύο υλοποιήσεων. Η μελέτη καταδεικνύει ότι πράγματι ο αλγόριθμος McEliece, ως αλγόριθμος μετακβαντικής κρυπτογραφίας, είναι σημαντικά πιο αργός, αναδεικνύοντας την ανάγκη εύρεσης μεθόδων βελτίωσης της απόδοσης των αλγορίθμων αυτής της κατηγορίας.